Ontvang de nieuwsbrief op regelmatige basis
Er lijkt een politieke consensus te groeien om de regionale en federale te verkiezingen weer te laten samenvallen. Politicoloog Bart Maddens formuleert hier scherpe kritische bedenkingen bij. Van vervelende regionale verkiezingen willen de partijen duidelijk af. De talloze materiële voordelen die voortvloeien uit het bestaan van aparte parlementen willen ze wel behouden. Als het huidige systeem van aparte regionale verkiezingen niet werkt, waarom dan niet opnieuw het dubbelmandaat invoeren? Op die manier realiseer je een aanzienlijke besparing en krijg je opnieuw een kleinere groep van sterke en talentvolle parlementsleden.
Er lijkt een politieke consensus te groeien om de regionale en federale te verkiezingen weer te laten samenvallen. Gisteren was het de beurt aan Yves Leterme om zich te outen als uitgesproken voorstander daarvan, net zoals zijn partijgenoten Jean-Luc Dehaene en Herman Van Rompuy dat eerder deden. En ze bevinden zich in goed gezelschap. Want ook Vlaams parlementsvoorzitter Marleen Vanderpoorten vindt dat de verkiezingen best weer kunnen samenvallen. Als zelfs de eerste burger van Vlaanderen de witte vlag uitsteekt, dan weet je wel hoe laat het is: die hervorming zit er hoe dan ook aan te komen. Maar zijn de partijen ook bereid om de logische consequenties daarvan te aanvaarden ? Neem nu de extra dotatie die de partijen op regionaal niveau krijgen (in totaal 10,6 miljoen euro per jaar). Die dient als compensatie voor de bijkomende kosten van een aparte regionale verkiezingscampagne. Maar als je die aparte verkiezing weer afschaft, dan moet logischerwijze ook de regionale dotatie verdwijnen. Zullen de partijen het fatsoen hebben dit geld terug te geven aan de belastingbetaler? Of zullen ze de uitgespaarde centen gebruiken om nog meer personeel aan te werven en hun Brusselse optrekjes verder te verfraaien? De vraag stellen is ze beantwoorden. Want het incasseren van die financiële bonus is juist een van de redenen is waarom de partijen aansturen op samenvallende verkiezingen.
In feite komt het erop naar dat de partijen wel de lusten, maar niet de lasten willen van een apart deelstaatparlement. De lusten, dat zijn de regionale dotatie, de fractietoelagen, het legertje parlementaire medewerkers, de riante en breed uitgemeten (maar meestal desolate) kantoren van de Vlaamse volksvertegenwoordigers. En niet te vergeten: de lucratieve parlementaire mandaten zelf. De lasten, dat is alles wat te maken heeft met de verkiezingen. Die kosten inderdaad een pak geld. Maar wat erger is: ze vormen een extra moment van democratische inspraak en ze geven de kiezer de kans om de kaarten te herschudden. En dat vinden de heren politici behoorlijk vervelend. Want ook al hebben ze de mond vol van democratie, in het diepst van hun gedachten houden ze er toch niet echt van. Wat de lusten betreft hebben de politici alvast weinig reden tot klagen. De staatshervorming heeft, zoals bekend, geleid tot een wonderbaarlijke vermenigvuldiging van parlementaire mandaten. Vóór de staatshervorming waren er 396 parlementsleden in België, vandaag zijn dat er 513. En daar moeten we dan nog eens de talloze ministers bijtellen die in het parlement worden vervangen door hun opvolger, wat vroeger niet het geval was. Het onvermijdelijke gevolg is dat de spoeling zeer dun wordt. Vroeger waren de meeste kamerleden en senatoren bekende politici. Vandaag worden de parlementen in grote mate bevolkt door nobele onbekenden, die hoogstens een lokale faam genieten als schepen of burgemeester.
Terwijl het aantal parlementsleden verder toeneemt, worden de parlementen zelf, paradoxaal genoeg, steeds nuttelozer. Het zwaartepunt van de besluitvorming ligt meer dan ooit bij de regering. In het Vlaams Parlement is het zelfs zover gekomen dat de meerderheidsfracties zichzelf een soort van zwijgplicht hebben opgelegd. Maar het functieverlies van het parlement wordt nog het best geïllustreerd door de lange regeringsloze periode van vorig jaar. Een dynamisch federaal parlement had gretig de kans gegrepen om eindelijk eens uit de schaduw van de regering te treden en het wetgevende heft zelf in handen te nemen. In de plaats daarvan zonk het weg in verveling en lethargie.
Natuurlijk blijft één cruciale functie van het parlement intact: die bestaat erin dat er op basis van de zetelverdeling een regeringsmeerderheid wordt gevormd. Door de verkiezingen te laten samenvallen valt zelfs die functie weg op Vlaams niveau. Want de verkiezingsuitslag voor het Vlaams Parlement zal een bijna perfect doorslagje zijn van de federale uitslag (kijk er de resultaten van 1995 en 1999 maar eens op na). Ook de regeringsvorming in Vlaanderen zal dan een afgeleide worden van wat op federaal niveau gebeurt. En dat is precies wat de politici beogen. Alleen is het de vraag: waarom heb je dan nog een apart verkozen Vlaams Parlement nodig? Als je toch de verkiezingen weer wil laten samenvallen, dan kun je evengoed het dubbelmandaat opnieuw invoeren. De leden van de Nederlandse taalgroep in de Kamer vormen dan, zoals vroeger, het Vlaams Parlement. Op die manier realiseer je niet alleen een aanzienlijke besparing, maar krijg je opnieuw een kleinere groep van sterke en talentvolle parlementsleden die het gezag en het prestige van de instelling kunnen herstellen. Een dergelijke hervorming ligt ook in de lijn van de confederale logica. Als het al zo is dat het huidige systeem van aparte regionale verkiezingen niet werkt, dan is dat het mooiste bewijs dat het project van een federaal België is mislukt. De voor de hand liggende consequentie is dan dat je overstapt naar een echt confederaal model, waarbij je enkel de deelstaatparlementen verkiest die dan samen het confederale parlement vormen, met minimale bevoegdheden. Maar zo consequent zijn de politici nu eenmaal niet. Die vervelende regionale verkiezingen, daar willen ze duidelijk van af. De talloze materiële voordelen die voortvloeien uit het bestaan van aparte parlementen, die willen ze natuurlijk wel behouden. En zo zal ook geschieden.
Bart Maddens is politicoloog aan de KU Leuven (gepubliceerd in De Standaard van 4 april '08)
Reacties
Commentaar "bij Duwen en trekken - Boycot en boycot
Na lezing van het leerrijk artikel “En duwen en trekken, en ook nog Boycot of boycot”, van Philippe Van den Abeele en “Hebben we nog een Vlaams Parlement nodig” van Bart Madden, kunnen alle Vlamingen en alle Belgen maar alleen tot de conclusie komen dat er “geen democratie meer bestaat” in dit land, omdat ze totaal is “vervalst” voor dat we naar de stembus gaan. Bovendien zijn de plaatsen nog alleen voorbehouden voor de “bevoorrechte klasse”. De zeven parlementen zijn bevolkt met de vader parlementslid (hier of daar ook de echtgenote, de zoons, de dochters, de minnaressen, en andere familieleden in de zijlinie, aanverwante familie of geprivilegieerden uit het bedrijf, de vakbond, de universiteiten, enz.
Als het al zo is dat het huidige systeem van aparte regionale verkiezingen niet werkt, dan is dat het mooiste bewijs dat het project van een federaal België is mislukt, schrijft Bart Madden.
Inderdaad Bart, de regionale verkiezingen dat werkt niet en het federaal België evenmin. Het is een fiasco, een enorme geldverspilling, alleen de politici hebben er “ongehoorde voordelen” uitgehaald door de vermenigvuldiging van alle mandaten via 7 parlementen en 6 regeringen. Daarvoor moeten de Belgen werken tot ze gaan vernemen binnenkort dat wij in dezelfde toestand verkeren als Griekenland dank zij ons 7 parlementen en 6 regeringen, wat Leterme op alle manieren beweert te verdoezelen.
De politici hebben België bankroet gemaakt en dat zal weldra een ramp worden voor alle Belgen, Vlamingen en Franstaligen.
Op 7 jaar hebben 6 verkiezingen gekend. De politici zitten voortdurend bezig met hun herverkiezingen in alle parlementen, gemeenteraden en provincieraden. De VLd maakt ons nu wijs dat na deze verkiezingen er geen verkiezingen meer zijn, alsof de gemeente – en provinciale verkiezingen geen invloed hebben op het federaal parlement. Het zit vol in de 2 federale parlementen van parlementsleden en ministers die ook burgemeester of schepen zijn en zich tijdelijk laten vervangen, en ze zijn ook gemeenteraadslid en provinciaal raadslid.
Ze willen deze belangrijke posten niet kwijtspelen (die ze cumuleren met parlementslid omdat dit toch zo’n hard werk is) en zij moeten zich dus voorbereiden om hun post van burgemeester of schepen te behouden bij de volgende verkiezingen.
Alle vier jaar gebruiken de politici dezelfde slagzinnen. De Spa (de PS is nog aan de macht) is slechts 3 jaar uit de regering, maar komt vertellen zoals ze dit alle vier jaar doen tijdens het verkiezingscircus, dat ze de pensioenen gaan verhogen met 200€ als de Belgen werken tot 65 jaar. Ze zegt niet dat de Spa en de PS de eersten zijn om brugpensioen toe te kennen aan 50 jaar en weigeren de jonge werklozen te “verplichten” een stiel te leren waarvoor er veel vraag is en te weinig aanbod.
Tijdens de tientallen jaren aan de macht, toen het goed ging, hebben de socialisten niets verricht om deze kleine pensioenen te verhogen, maar in de oppositie en “voor” de verkiezingen kunnen ze dat wel, nu de kas leeg is en België virtueel failliet is volgens VLD Van Hengelen. Ja hoe ze iedereen tot 65 jaar gaat doen werken om haar gestelde “voorwaarde” te vervullen, daarover rept ze geen woord.
Het is dus weer gelogen dat ze 4 jaar rustig kunnen regeren, of doen alsof wegens de tussentijdse gemeenteverkiezingen. Dit land is al lang onbestuurbaar wegens de versnippering van de bevoegdheden, en de 7 parlementen en 6 regeringen die niet regeren, maar België failliet hebben gemaakt is een onwerkbaar monster.
Hoe kunnen de burgers die politici, van welke partij ook nog geloven, die alle vier jaar hetzelfde beloven en na de verkiezingen zich niets meer aantrekken van wat ze hebben beloofd?
Hun voornaamste zorg is hun mandaten te behouden en zoveel mogelijk te cumuleren. Zie als vb. Jean Luc Dehaene, hij is Europees parlementslid met een dikke wedde en vergoedingen waarvoor hij niets doet, maar ontvangt ook miljoenen €, om “acte de présence” te doen van tijd tot tijd als voorzitter van Dexia, en beheerder van een resem bedrijven. Deze cumulverslaafde heeft 7o jaar, en met al deze mandaten kon hij ook nog 4 of 6 maanden Koninklijk commissaris zijn (hoeveel ontving hij daar nog voor slechte loodgieterij ?).
Dat is de realiteit van dit land. Het voorstel van Bart Madden mag wel onderzocht worden en is interessant, en zonder totale vereenvoudiging van de staatsstructuur kan niets veranderen, en dat weigeren ook de Vlaamse politici. ( zij willen geen homogene bevoegdheidspakketten omdat ze dan een aantal ministers verliezen).
Voor dit land is 1 monocameraal federaal parlement 1 Waals parlement en 1 Vlaams parlement meer dan genoeg, de rest is overbodig en brengt dit land tot de afgrond (dus weg met het Brussels parlement en de Brusselse regering ( een Geweststaat voor – 19 gemeenten - 89 parlementsleden en 8 ministers, dat is van het goede te veel) bevolkt met OCMW’ers en werklozen (behalve de ambtenaren van alle ministeries, en weg met het Duitstalig parlement en de Duitstalige Regering- met 4 ministers en 25 parlementsleden, voor 7O.000 inwoners. (genoeg inwoners voor een gemeente) zij moeten worden gewoon in het Waals gewest worden geïntegreerd.
Maar van afschaffen wil geen enkele partij weten, dus beste burgers er gaat niets veranderen en na de verkiezingen gaan “juist dezelfden” aan de tafel zitten om de posten te verdelen, ruzie te maken over de verdeling van de posten en voor de rest “bekvechten” tussen Vlamingen en Walen”. (Voor mij zijn “Brusselaars geen apart ras, zij zijn gewoon in te delen in de categorie van Nederlandstalige of Franstalige burgers, niet meer en niet minder, anders kan men ook een Antwerps parlement vormen, een Gents parlement, een Luiks parlement of een Naams parlement. (in alle steden is er een ander dialect). Brusselaar betekent niet meer dan Gentenaar of Antwerpenaar en kan dus niet aanleiding geven tot een Staat voor 19 gemeenten.
Brussel moet bestuurd worden door de paritaire federale regering en gedaan met deze onnodige creatie van instellingen die alle burgers veel geld kost en van België een onbestuurbaar land heeft gemaakt met een slechte reputatie in heel de wereld.