Een fascistisch volk ? (3 - deel 1). Imago van Vlaanderen: kan beter

Vlaanderen zou niet alleen een ernstige PR-actie kunnen gebruiken (zie deel 2) om tegen zijn zogenaamd internationaal imago van 'non violent fascist' volkje te reageren (mee door Vlaamse kranten in gang gezet). In de eigen regio kan er ook een en ander gebeuren om er voor te zorgen dat deze beeldvorming niet meer kan ontstaan. Een paar heel eenvoudige zaken beslissen kan ons imago meteen sterk verbeteren. Zoals: drie burgemeesters benoemen... (Met als aanvulling: een reactie van Luc Van Braekel (LVB.net), en mijn antwoord.

"We vragen respect voor onze taal en cultuur", zegt de ene. "Men kan niet zonder enig respect op ons grondgebied komen wonen zonder te integreren, waarbij de minimale vereiste het leren en hanteren is van de lokale taal," zegt een andere. "Franstaligen in Vlaanderen zijn migranten en moeten zich aanpassen," zegt nog een andere. Is dat wel zo? Dat de bestuurstaal in Vlaanderen het Nederlands is, zal geen zinnig mens in vraag stellen, ook geen 'internationale' krant. Dat is niet het probleem, wel dat 'men' hier verwacht, in feite eist, dat iedereen die hier komt wonen overal en altijd Nederlands spreekt. Niet alleen bij de administratie, maar ook in de 'publieke ruimte', in de winkel, op de markt, in een benzinestation, en ga zo maar door. Als dat niet vrijwillig lukt, probeert 'men' een beetje druk uit te oefenen, met een 'taalbereidheidsregel' in de wooncode, door 15 sociale woningen alleen aan mensen te verkopen die Nederlands spreken, anderstalig reclamedrukwerk dubbel te belasten, met een 'burgerwacht' een taalklachtenmailadres op te zetten om anderstalige borden van immobiliënkantoren te melden, op de markt de kramers een slechtere plaats te geven als ze ook afficheren in het Frans. Allerhande maatregelen die als pesterijen kunnen ervaren worden. Met al die speldenprikken zal er geen Franstalige, Duitstalige, Engelstalige, Japans of Jiddisch sprekende bewoner minder in Vlaanderen wonen, of zich 'integreren'. Zal hij misschien niet eerder meer afstand nemen van dat volkje dat hem zijn taal in alle omstandigheden wil opleggen?

Zelfs als de voorstanders van 'in Vlaanderen Vlaams' gelijk hebben, blijft er het verschil tussen gelijk hebben, en gelijk krijgen. Wanneer een maatregel als pesterij of nog erger bevonden wordt (het bekende rijtje van fascist e.a.), moet men toch overwegen of hij voldoende nuttig is, en meer opbrengt dan het negatief imago die hij kan bezorgen. Een maatregel moet altijd op zijn mogelijke negatieve gevolgen afgewogen worden. Ook dat hoort bij 'goed bestuur'. Dus in ons geval: helpt een bepaalde maatregel het imago van Vlaanderen in de wereld positief te beïnvloeden, of lokt hij integendeel heel veel of zelfs alleen negatieve reacties uit? Of nog anders geformuleerd: is hij belangrijk genoeg, brengt hij meer baat 'voor de zaak' die men wil verdedigen, dan het nadeel van negatieve reacties en een slecht imago? Vanuit dit perspectief kan men enkele maatregelen en acties eens bekijken. Een imago-onderzoek in 3 stappen: van starters tot gevorderden. (In deel 3/1: voor starters en beginners. In deel 3/2: voor gevorderden)

Imagobescherming voor starters

"Met minister Keulen triomfeert zowat de hele Vlaamse politiek" was als krantenkop te lezen na de recente verwerping door het Grondwettelijk Hof van de klacht van de Franse Gemeenschapsregering tegen de 'taalbereidheidsregel' in de Wooncode. 'Politiek Vlaanderen' triomfeert wel heel snel, terwijl het arrest de hele opzet uitholt, want het zegt duidelijk dat men geen enkele taalkennis mag eisen. Was het niet juist daarom te doen? Men moet toch eerst eens goed het arrest lezen voor men triomfeert. Volgens het Hof mag men niet alleen geen enkele taalkennis eisen, maar is dus ook - logisch - een opzegging niet mogelijk als de huurder weigert de taal te leren. Tenzij de verhuurder (SHM) kan aantonen dat dit feit een ernstige hinder of een reële aantasting van de leefbaarheid voor andere huurders veroorzaakt. Bovendien kan de SHM na het arrest niet zelf meer een eenzijdige opzeg geven, maar moet dat nu door de rechter gebeuren. Zal ooit een vrederechter aanvaarden dat 'de leefbaarheid voor een huurder ernstig aangetast is', let wel, de leefbaarheid ernstig aangetast, of dat hij ernstige hinder ondervindt, alleen maar omdat zijn buur geen Nederlands spreekt? Dag en nacht de TV op het maximum blijven zetten kan wellicht een reden zijn, maar omdat die buur geen Nederlands verstaat? Een buur waarvan de SHM volgens het Hof geen enkele taalkennis mag eisen. Zal een vrederechter om dergelijke redenen die Nederlandsonkundige huurder zijn sociale woning afnemen? Daarvan zou ik toch graag een eerste voorbeeld zien, want ik kan mij geen vrederechter inbeelden die zal menen dat, alleen maar omdat een huurder geen Nederlands spreekt, waar hij volgens het Hof niet toe kan worden verplicht, deze een ernstige hinder betekent voor zijn buren. Volgens de interpretatie die het Hof geeft aan de 'taalbereidheidsregel' komt het er eigenlijk op neer dat deze alleen niet discrimineert als ze helemaal niet wordt toegepast. (Bespreking van het arrest: "Wooncode: één onredelijk privilege van de SHM vernietigd", lees het hier... ). In de praktijk wil dat dus zeggen dat deze 'taalregel' door het arrest volledig is uitgehold en tot geen enkele kennis van het Nederlands hoeft te leiden, zelfs niet als alle kandidaat-huurders braafjes de 'taalbereidsheidsregel' ondertekenen. Nogmaals, dat het doordringt: tot GEEN ENKELE kennis hoeft te leiden... Triomf voor een dode mus. Volgens minister Keulen was hij er vooral na een bezoek aan de 'Chicagoblokken' in Antwerpen van overtuigd dat kennis van het Nederlands nodig is, al was het maar om de instructies bij een brand te begrijpen. Als het Keulen om 1) veiligheid en 2) ook om een betere communicatie tussen de bewoners van sociale woningen gaat, zou hij geen 'bereidheid' om Nederlands te leren moeten invoeren in de Wooncode. Zou voor 1) af en toe een brandoefeningen organiseren wellicht niet al voldoende en nuttiger zijn? En voor 2) moet men zich niet in de eerste plaats richten tot kandidaat huurders die wellicht nog een paar jaar op een wachtlijst staan, maar zoeken naar middelen om alle huidige bewoners van sociale woningen, die er nog tientallen jaren kunnen wonen, een basiskennis van het Nederlands te laten verwerven. Als dat al de international pers haalt, is het in elk geval een positieve boodschap. En zelfs De Morgen zal daar niets kunnen op aanmerken.

Een regel die er in de praktijk dus op neerkomt dat hij tot geen enkele kennis van het meest elementaire Nederlands hoeft te leiden, is het toch niet waard dat Vlaanderen hierdoor internationaal in een slecht daglicht geplaatst wordt. Hetzelfde geldt voor de beslissing van de gemeente Vilvoorde in april om 15 sociale woningen alleen te verkopen aan mensen die Nederlands kennen. Die woningen kunnen dus ook verkocht worden aan 15 Franstaligen, zover ze ook Nederlands kennen, die verder vrolijk alleen in het Frans kunnen en mogen gaan winkelen of op café gaan, of het verder vertikken Nederlands te spreken met hun buren. Dergelijke maatregelen kunnen dus op geen enkele manier de verfransing tegenhouden. De taalbereidheidsregel noch de verkoop van 15 sociale woningen helpen 'de Vlaamse zaak' een millimeter vooruit. Verkeerde, nutteloze maatregelen voor het 'goede doel'. Afschaffen dus, dergelijke regels. En vooral die regel voor de verkoop van sociale kavels niet nog eens tot andere gemeenten uitbreiden. Nog afgezien van het feit dat het weer eens extra administratieve regeltjes zijn, die geld en tijd kosten.

(Hoor ik er al enkele roepen dat ik de 'Vlaamse zaak' aan het verraden ben? Men moet er toch goed over nadenken dat er met de genomen maatregelen, die ik voorstel af te schaffen, in Vlaanderen niet één inwoner meer Nederlands zal spreken, maar we internationaal wel een lelijke deuk in ons imago kregen).

Imagobescherming voor beginners

Drie burgemeesters in faciliteitengemeenten raken niet benoemd. Natuurlijk wisten die burgemeesters dat ze problemen zouden krijgen om na de gemeenteverkiezingen opnieuw benoemd te worden als ze voor de gemeenteraadsverkiezingen oproepingsbrieven in het Frans verstuurden. Dat was toch hun bedoeling: 'Vlaanderen' uitdagen. En 'Vlaanderen' ging stoer de confrontatie aan, om onverkort de toepassing van de omzendbrieven Peeters te laten respecteren. Met als gevolg dat de niet benoemde kandidaat-burgemeester van Linkebeek zich nog recent in The International Herald Tribune (13.05.08) als slachtoffer kon presenteren van dat fanatieke volkje dat zijn verkiezing niet wil bekrachtigen. Hij liegt, dat weet heel Vlaanderen, maar krijg dat maar eens uitgelegd buiten het kleine Vlaanderen, dat omwille van verkiezingsbrieven aan Franstalige inwoners in een faciliteitengemeente een burgemeester niet benoemd wordt. Is dat een zo zwaarwegende overtreding dat het een benoeming in de weg staat? Professor De Grauwe schreef hierover al dat "Ons grote gelijk door niemand die geen Vlaamse bril draagt begrepen zal worden, zelfs niet na informatiecampagnes... Willen we ons imago van een open en tolerant Vlaanderen in het buitenland oppoetsen (en dat is broodnodig), dan moeten we die verkiezingswet veranderen en de burgemeesters die een democratische legitimiteit hebben, benoemen. (Zie zijn volledig artikel 'Het onbegrepen Vlaanderen', hier ... ). Geef ze voor mijn part een blaam, een paar maand geen wedde als dat kan, neem eender welke disciplinaire maatregel, maar benoem ze. Dan zullen ze zich niet meer als slachtoffers kunnen voordoen. Wat verliest Vlaanderen? Niets: de gasten die nu optreden alsof ze burgemeester zijn, worden het officieel. En wat wint Vlaanderen? Een kans meer om niet als intollerant en fanatiek gepresenteerd te worden. Juist over de benoeming zou internationaal kunnen gecommuniceerd worden: alhoewel die burgemeesters de Vlaamse overheid bewust wilden uitdagen, gaan we daar niet op in, en sluiten wij vrede. Wij kijken verder dan het fanatisme van die burgemeesters, en gunnen de burgers de burgemeester die ze wensen. Zou dat geen teken zijn van een mature democratie die afwegingen maakt?

(Hoor ik er al wat meer roepen dat ik de 'Vlaamse zaak' aan het verraden ben? Men moet dan toch even nadenken over de internationale schade door koppig te blijven ze niet te benoemen.)

Noot: deel 3 van mijn drieluik over 'Een fascistisch volk?', over het imago, werd zo lang dat ik het in twee delen splits. Er komt dus binnenkort nog een vervolg: 3 - deel 2. Deel 2 is hier ... te lezen en deel 1 hier ...



Op de website 'In Flanders Field' kwam een reactie van Luc Van Braekel (LVB.net) op dit artikel :
Inzake de benoeming van de drie burgemeesters: "Wat verliest Vlaanderen?"
Antwoord: de schepping van een precedent. Overtreed de taalwet, daag de voogdijoverheid uit, en je wordt niet gestraft maar beloond. Dat zou het "signaal" zijn van een benoeming. Denkend aan "vinger, arm" zouden de gevolgen niet te overzien zijn. Méér provocaties, meer overtredingen zouden volgen.
Die provocaties hebben precies tot doel om, via binnenlandse en buitenlandse stemmingmakerij, Vlaanderen te laten toegeven uit angst voor imagoschade.
Mag Vlaanderen zich dan nooit "toegeeflijk" opstellen? Toch wel, maar niet pro-actief, toegevend aan "druk", uit angst voor "imagoschade".
Wel in ruil voor een hoge prijs. Ik kan me een benoeming van de drie burgemeesters dus wel voorstellen, maar alléén in ruil voor een gigantische toegeving van de Franstaligen. Zo gigantisch dat de Franstalige pers zich zal afvragen of de prijs wel verantwoord was.
Die hele communautaire crisis is een pokerspel, en de eerste die met de ogen knippert, verliest. Uw pleidooi om de drie burgemeesters dan toch maar te benoemen komt bij mij over als "ik voel een stofje in mijn oog, laat ik dan toch maar even knipperen".
Wat de wooncode en zo betreft kan ik al beter akkoord gaan met uw redenering, vooral omdat de reële impact van die wooncode in de praktijk toch vrijwel nihil is, zoals u ook uitlegt in uw artikel.

Mijn antwoord
Ben heel blij met je reactie, omdat we het zo kunnen hebben over de taktiek, wat ik juist heel vaak mis bij de benadering van 'de Vlaamse zaak'. Meestal is het 'rechttoe rechtaan', en moeten de grote principes verdedigd worden, onverkort, onverwijld, zonder toegevingen, zonder afwegen van de mogelijke neveneffecten,... We zij het er al over eens dat de burgemeesters kunnen benoemd worden, mits er iets tegenover staat. De gedachte achter mijn benadering was dat de Vlaamse overheid volledig bevoegd is voor de voogdij van de gemeenten, en dus kan beslissen zonder dat de andere gewesten of gemeenschappen zich daarmee moeten bemoeien, of dat er met hen moet over onderhandeld worden. Een puur Vlaamse beslissing dus, die die autonomie alleen maar nog sterker zou bevestigen tegenover de anderen. Een taktische zet, tegen de taktische zet van de Franstalige burgemeesters, gestuurd door het FDF. Zouden er nog meer overtredingen komen? Dat ook zou taktiek kunnen zijn, te zien of er na die benoemingen, na een of andere sanctie, na een teken van 'vrede', meer provocaties en overtredingen zouden volgen.

Ik zeg wel: 'na een of andere sanctie", dus niet 'benoem de burgemeesters, alleen maar omwille van de imagoschade die de Franstaligen proberen aan te richten'. Keulen moet dan bij de benoeming heel duidelijk maken wie er, ook in de faciliteitengemeenten, de voogdijminister is. Als hij dat punt gemaakt heeft, en er nog provocaties komen, staat Vlaanderen sterker om ze te hekelen voor wat hun bedoeling is: te provoceren. Zoiets als 'ondanks de geste van minister Keulen om de burgers van de drie gemeenten hun burgemeester te gunnen, blijven sommige Franstaligen in Vlaanderen stoken. Ze blijven de Belgische grondwet overtreden, die de bestuurstaal in de Belgische gewesten heeft vastgelegd. Zoals prof. Van Parijs, een Franstalige professor van de UCL en Harvard, onlangs nog opmerkte, geraken sommige Franstaligen in Vlaanderen hun mentaliteit van kolonialist niet kwijt.' Met een goed PR-bureau en wat uitleg, moet zoiets toch goed aankomen bij de 'internationale' pers: Belgische (!) grondwet overtreden, mentaliteit van kolonialen..

Het is ook niet dat ik ze 'zomaar' beloon, maar een kleinere straf voorstel dan hun nooit-benoeming. Jouw taktiek is een andere: je brengt hun benoeming in, in het communautair debat, en stelt de Franstaligen een 'gigantische toegeving' voor in ruil voor de benoeming. Daar heb ik dus niets 'principeels' tegen, omdat het alleen een andere taktiek is. En over taktiek kan men praten, zonder elkaar van alles en nog wat te beschuldigen en naar de kop te gooien. Nogmaals bedankt dus voor je reactie!