Nieuw Pierke - Forum over democratie

'Terug naar school'. Aanleiding voor de federatie van ouderverenigingen van het Franstalig officieel onderwijs (Fapeo) om - eindelijk - de belabberde situatie van het Franstalig onderwijs aan de kaak te stellen. Fapeo wil af van de 'cultuur van de mislukking', waarbij een op de vier leerlingen minstens twee keer overzit, en wil een 'cultuur van het slagen' invoeren. Wie niet meekan komt vandaag volgens hen ook nog eens veel te snel in 'vuilbakscholen' terecht. Het werd meer dan tijd voor een reactie in eigen midden, want de PISA-testen rangschikt het officieel Franstalig onderwijs als voorlaatste van de 39 onderzochte landen. Of de reactie van Fapeo iets zal opleveren moet men helaas betwijfelen, zolang PS-ministers op onderwijs alle jobs verdelen. Gevolg: Vlaamse transferts naar de Waalse werkloosheid, door hun slecht onderwijs.

De Franstalige economen hadden eind vorig jaar al hun bezorgdheid uitgesproken over de uiterst slechte kwaliteit van het Franstalig onderwijs in België, dat ze inefficiënt en onrechtvaardig noemen, en mee verantwoordelijk achten voor de hoge graad van werkloosheid. ("Il faut prendre à bras le corps la question de la gouvernance publique en Belgique francophone. En particulier dans l’enseignement obligatoire, pour réduire significativement le caractère inefficace et inéquitable de notre performance, raisons importantes du taux de chômage élevé en Wallonie et à Bruxelles"). De steeds slechter geworden kwaliteit van dat onderwijs moet men eigenlijk zeggen. Ze stippen aan dat er veertig jaar geleden geen verschil was tussen het Nederlandstalig en het Franstalig onderwijs op het vlak van zittenblijven. Vandaag zijn de Gemeenschappen hiervoor bevoegd, en bedraagt de handicap 1,2 jaar voor de Walen en 1,5 jaar voor de Franstalige Brusselaars in vergelijking met het Nederlandstalig onderwijs. Franstalige leerlingen doen er dus respectievelijk gemiddeld 1,2 en 1,5 jaar langer over dan Vlaamse om hun normaal 12 jaar durende lagere en secundaire school uit te doen. Ook de resultaten van de Pisa-testen tonen door de jaren heen een verslechtering aan van de resultaten in het Franstalig secundair onderwijs, en zeer grote prestatieverschillen tussen de beste en de zwakste leerlingen. (Uit een rapport van de Franstalige economen: "Wallonie et Bruxelles: Défis et opportunités économiques. Recommandations formulées à l’occasion du 17e Congrès des Economistes Belges de Langue Française" 21-22 Novembre 2007)

Franstalig officieel onderwijs voorlaatste bij Pisa-testen
MR-senator Alain Destexhe kaartte op zijn manier het gebrek aan kwaliteit van het Franstalig onderwijs aan in de lente van dit jaar. Hij deelde de resultaten van de Pisa-testen op volgens de verschillende netten in ons land. Het vrij onderwijs in Vlaanderen zou afgetekend op de eerste plaats staan. Het officieel onderwijs in Vlaanderen zou het met een 33ste plaats in de ranglijst ongeveer even goed doen als het vrije Franstalige onderwijs. Het officiële Franstalige onderwijs zit daar nog onder en zou met een 38ste plaats, als voorlaatste, voor Azerbeidjan uitkomen. De verklaring die hij hieraan geeft is dat het vrij onderwijs historisch gezien gedecentraliseerd is georganiseerd, met een grote autonomie voor elke school, zeker in Vlaanderen. "Het Franstalige vrije net is aan een pak meer regels onderworpen. Dat kan misschien een verklaring zijn waarom het Franstalige vrij onderwijs het minder goed doet dan het Vlaamse. Bij het officiële onderwijs zie je, vooral aan Franstalige kant, dat de regeldrift nog een stuk groter is. In tegenstelling tot in Vlaanderen zijn het niet de scholen die kiezen wie ze aanwerven. Op het kabinet van de Franstalige minister van Onderwijs is er een cel benoemingen. Daar houden twaalf mensen zich bezig met de vraag welke leraar in welke school moet worden benoemd." (Opiniestuk in De Standaard van 21.05.08.)

Meteen kwam er natuurlijk een golf van protest van de PS-nomenclatura tegen de berekeningen van Destexhe. Hij hield bijvoorbeeld geen rekening met de socio-culturele verschillen van de leerlingen in de verschillende netten, zegden ze. Die zijn er niet, repliceerde dan weer de afgevaardigde van het Franstalig katholiek onderwijs. In het Franstalig secundair onderwijs gaan 60% van de leerlingen naar een katholieke school, in het Nederlandstalig 80%. Bij een zo groot percentage is het een illusie te denken dat daar alleen maar de betere leerlingen zouden zitten. (Etienne Michel, secretaris generaal van het katholiek onderwijs in Le Soir, 30.05.08). Het PISA-onderzoek (PISA: het OECD 'Programme for International Student Assesment') test de kennis van enkele vakken bij 15-jarigen in een kleine veertigtal landen. In Vlaanderen wordt de goede rangschikking in de PISA-testen luidt bezongen. Toch zijn er ook kritische geluiden over de waarde van die testen, zoals onlangs in een commissie van het Nederlands parlement bleek. "Naast de representativiteit, worden de resultaten van een land beïnvloed door het soort vragen dat wordt gesteld. Zo is te verwachten dat de scores in een land relatief hoger zijn als het soort vragen aansluit op de manier van werken in dat land en als de getoetste onderwerpen net aan bod zijn geweest." Hier vergelijkt Destexhe echter wel de scores binnen hetzelfde land. (Zie ook het eerder artikel "Nederlands onderwijsbeleid blijkt desatreus. Hoe zit het in Vlaanderen? dat u hier .... kan lezen).

Pisa of niet, het Franstalig onderwijs is er hoe dan ook belabberd aan toe. Het aantal leerlingen dat minstens een jaar moet overdoen in de loop van het basis- en secundair onderwijs bedraagt 49%, tegen 27% in het Nederlandstalig onderwijs (volgens Fapeo, niet zelf verder geverifiëerd). Een op vier Franstaligen dubbelt zelfs minstens twee keer. Alleen al de meerkost van het overdoen bedraagt 335 miljoen euro.. Veel Waalse en Franstalige Brusselse jongeren hebben zelfs geen diploma secundair onderwijs wanneer ze aan de slag gaan: een derde verlaat de school zonder diploma. Niet te verwonderen dus dat met respectievelijk 31% en 35% Wallonië en Brussel het rijtje in de Oeso-statistieken sluiten wat jeugdwerkloosheid betreft. (Bron van deze cijfers: artikels in Le Soir en Fapeo, niet verder geverifiëerd).

Fapeo wil een grote hervorming, de minister niet
Fapeo (Fédération des Associations de Parents de l'Enseignement Officiel - de federatie van ouderverenigingen in het gemeenschaps-, provinciaal- en gemeentelijk onderwijs) eist nu een grote hervorming van het Franstalig onderwijs. Het deed hiervoor op 28 augustus '08 een oproep aan de politici. Volgens Fapeo heerst er in het Franstalig onderwijs veel te veel een 'cultuur van het mislukken' ('une culture de l'échec'), die moet vervangen worden door een 'cultuur van het slagen' ('promouvoir une vrai école de la réussite'). Al te snel besluiten de leraren bij leermoeilijkheden dat die leerlingen dan maar naar zwakkere niveau's moeten overstappen, wat leidt tot 'vuilbakscholen'. Fapeo hekelt ook het feit dat, alhoewel het overdoen alleen al meer dan 335 miljoen euro kost, leraren nu ook nog bijverdienen met inhaallessen... De huidige minister van het leerplichtonderwijs Christian Dupont (PS) is het eens met Fapeo dat het aantal mislukkingen van de leerlingen in het Franstalig onderwijs veel te hoog ligt. (Tussen haakjes: de Franse Gemeenschap heeft 2 onderwijsministers: een voor het hoger- (CDH) en een voor het 'leerplichtonderwijs' (PS)... Met elk zijn kabinet, évidemment...). Dupont wil daar iets aan doen zegt hij, maar hij is geen voorstander van grote hervormingen. Hij schuift de bal naar het onderwijsveld, dat zich grondig moet bezinnen, en de oplossingen moeten van de basis komen. ('Je ne suis pas pour une nouvelle grande réforme mais pour une profonde réflexion qui implique tous les acteurs et fasse remonter des solutions d'en bas. Interview in Le Soir, 30.08.08). De Franse Gemeenschap wil vanaf volgend jaar nog eens jaarlijks 40 miljoen euro extra uitgeven aan 'omkadering' van leerlingen met leerproblemen in het onderwijs, bovenop de 20 miljoen die ze er nu al aan spendeert, en hiervoor 1.200 bijkomende leraren voorzien. .. Die betere omkadering zou nu slaan op 40% van de schoolbevolking. (Uit de berichtgeving hierover is niet duidelijk of het gaat om 60 miljoen plus 1.200 leraren, of die extra leraren in de 60 miljoen zitten.). Nog weer eens extra middelen voor een onderwijs dat zelfs volgens de PS nu al tot een van de best gefinancierde van de hele wereld behoort. ("La Communauté française est un des systèmes éducatifs les mieux financés au monde par le pouvoir public," schrijven PS-volksvertegenwoordigster Véronique Jamoulle en Delphine Gilman, medewerkster in het parlement van de Franse gemeenschap en van het Instituut Emile Vandervelde, in een opiniestuk op 23 mei '08 in Le Soir). Er werden wel al enkele maatregelen genomen om het zittenblijven tegen te gaan. Zo is er vanaf dit jaar een 'gedifferentiëerde' eerste graad secundair voor wie zijn certificaat van lager onderwijs niet behaalde. In plaats van in het lager onderwijs te dubbelen, gaan deze leerlingen over naar het secundair onderwijs, waar ze in een of twee jaar hun certificaat nog kunnen behalen, om dan over te stappen naar het eerste of tweede jaar 'echt' secundair onderwijs. Ruim onvoldoende volgens Fapeo, want enkele maatregelen her en der, zoals deze, werken niet genoeg in de diepte van het hele systeem. Het belabberde Franstalig onderwijs is er dus mee de oorzaak van dat de werkloosheid bij Franstalige Brusselaars en Walen erg hoog ligt, en ze veel moeite hebben om naar Vlaanderen te 'emigreren' om een job te vinden. Niet alleen omwille van de taalkennis, maar omdat ze zelfs 'gewoon' geen diploma hebben. De zachte maatregelen van PS-signatuur zullen daar dus blijkbaar volgens Fapeo nog altijd niet veel ten gronde aan veranderen. Zo is dus het slechte Franstalig onderwijs een van de redenen van transferts van Vlaanderen naar Wallonië bij de werkloosheid. (VLD berekende dat, als het zou lukken 50.000 Walen aan te trekken voor vacante Vlaamse jobs, meteen een miljard euro bespaard wordt in de sociale zekerheid en in de sociale transfers van noord naar zuid.)

Berichtgeving over het protest van het Fapeo in La Libre Belgique hier .... en in Le Soir hier ... 

P.S. (= een post scriptum, niet PS..) Heel boze tongen zouden wel eens kunnen beweren dat veel zittenblijvers goed is voor tewerkstelling door de PS, want dat er zo meer leraren kunnen worden benoemd, en bovendien nog via het kabinet. En die leraren kunnen dan nog eens bijklussen met inhaallessen. Volgend jaar zijn er terug regionale verkiezingen, en de PS moet er alles aan doen om de MR tegen te houden de sterkste te worden. Wat meer benoemingen is daarbij nooit slecht... Andere geesten kunnen in het slecht functionerende Franstalig onderwijs dan weer een reden zien om het onderwijs weer federaal te maken. Dan zouden de Vlamingen ook een woordje kunnen meepraten over de slechte onderwijskwaliteit, en zo de transferts verminderen. En ook meteen Frank Vandenbroucke Belgisch minister van onderwijs maken. Hij kan zich dan eens uitleven in het afschaffen van regels in het Franstalig onderwijs, in plaats van er in Vlaanderen dagelijks bij te maken. (Zie ook 'Hoe gelijk ligt de lat in het onderwijs?' met info over de miljardenbedragen (in euro!) die het Nederlands- en Franstalig onderwijs er BIJKREGEN met de politieke Lambermont akkoorden in 2001  hier ... en 'Weg met alle 'Collards', over de regeldrift van de huidige Vlaamse minister hier ...

En nog meer cliëntelisme in het onderwijs
Tegen eind dit jaar zou een decreet moeten goedgekeurd worden voor de oprichting van een volwaardige universiteit in Mons, hoofdstad van de provincie Henegouwen, met 91.000 inwoners. Burgemeester: Elio Di Rupo. Die universiteit ontstaat door de fusie van de Faculté polytechnique en de Université de Mons-Hainaut (samen hebben ze vandaag 4.500 studenten). Volgend schooljaar komen er ook nog een 'master en sciences biomédicales' en een voor 'sciences politiques économiques et sociales' bij, en beschikt de nieuwe universiteit dan over zes faculteiten. Daarnaast is er in Mons ook nog de Fucam (Facultés Universitaires Catholiques de Mons), voornamelijk gericht op economische studies, met 1.300 studenten, die deel uitmaakt van de Associatie ('Académie Universitaire') rond de UCL. Ze krijgt er ook drie masters bij: 'information et communication', 'gestion des biens culturels' en 'gestion des ressources humaines'. (Wie zit er in de regering van de Franse Gemeenschap? Juist: PS en CDH, die hiermee ook weer aan de verkiezingen van volgend jaar denken..)