Nieuw Pierke - Forum over democratie

Vrijdag verdeelde onze leraar biologie een bericht met die titel. Dat was even schrikken!
(Over egels, elanden, opgeblazen kikkers en een voortvluchtige in voorlopige hechtenis)

Het schrikwekkend persbericht kwam van de Vlaamse overheid, gezamenlijk met Natuurpunt en Vogelbescherming Vlaanderen, en ging over 'faunaslachtoffers' door het autoverkeer. Hiermee wou onze leraar ons, en ook de hele familie, aanmoedigen om mee te doen aan de melding op een website van dierlijke 'verkeersslachtoffers'. Door te registreren hoeveel dieren er op Vlaamse wegen doodgereden worden, en waar dat juist is, zou men de knelpunten beter kennen en daar gericht maatregelen kunnen treffen om het aantal te verminderen, zoals aanleggen van ecoducten, faunapassages en amfibieëntunnels. Niemand in de klas had er problemen mee dat zoiets gebeurt, maar er ontstond toch een nogal hevig debat rond de manier waarop die actie wordt aangekondigd. "Dat is paniek zaaien," zei de ene. "Typisch voor de groene jongens, ons de stuipen op het lijf jagen, ons een slecht geweten schoppen." Een andere: "En daarbij zijn het cijfers van bijna 15 jaar geleden, en dan nog niet eens metingen, maar een of andere extrapolatie van Vogelbescherming Vlaanderen. Wat wilden ze hiermee bereiken? Meer subsidies zeker?" Nog opgevangen: "En als ze zeggen dat er de voorbije jaren enkele succesvolle ecoducten in gebruik zijn genomen, dan zijn die toch alleen maar 'succesvol' als het aantal gedode dieren daardoor gedaald is. Dus zijn die vier miljoen sterk overdreven."

In het persbericht (zie hieronder) kan men lezen: "Met het project ‘Dieren onder de wielen’ hopen de drie initiatiefnemende instanties deze problematiek hoger op de agenda te krijgen." Hoger op welke agenda?

Toch zijn het niet alleen de groenen die met paniekstatistieken komen aandraven. De Antwerpse haven is daar een minstens even groot specialist in, om zijn eisen 'hoger op de agenda' te krijgen. Vorige donderdag haalde die de koppen op de eerste bladzijde van de gazetten met de melding dat het nu al schadeclaims regent omdat de Schelde nog niet is verdiept, voor meer dan 70 miljoen euro. Dat moeten ze mij toch eens uitleggen, gezien Nederland volgens het verdrag hierover pas eind van dit jaar met de verdieping klaar moet zijn. Die schadeclaims zouden dus pas ten vroegste vanaf volgend jaar kunnen ingeroepen worden. De dag erna klonk dat al anders, maar ergens op bladzijde zoveel, heette het dat bij terminaluitbaters en andere bedrijven ontwerpen van schadeclaims circuleren. Ontwerpen dus, om hun juristen bezig te houden wellicht? Ook die ontwerpen zou ik wel eens willen zien, want het Deurganckdok wordt nog niet eens half gebruikt, en de twee containerkades op de rechteroever worden op non-actief gezet. Dat zijn toch wel opgeblazen kikkers in die haven. Straks moeten ze nog opletten dat ze niet onder de vallende containertrafiek terecht komen, en in de statistieken van de faunaslachtoffers terecht komen.

Dan was er ook nog een hele media-heisa rond de voorlopige hechtenis. Verdachten die al meteen dagen, weken of maanden achter de tralies van de overbevolkte gevangenissen verdwijnen, noch voor er een beslissing is of ze wel of niet voor de rechtbank zullen moeten verschijnen. Daar was een Antwerpse onderzoeksrechter bij (alweer een van Antwerpen..) die een pleidooi hield voor de voorlopige hechtenis. Ongeveer 40% van de gevangenen zijn mensen in voorlopige hechtenis. Dat vind ik dus wel heel veel, maar hij blijkbaar niet. Die 40% zijn volgens hem "misschien wel juist", maar "de gevangenispopulatie is niet de juiste weergave van de mensen die een veroordeling hebben opgelopen. Moch onze strafuitvoering er daadwerkelijk voor zorgen dat uitgesproken gevangenisstraffen ook uitgevoerd worden, dan zou de verhouding er wellicht totaal anders uitzien." Dat betekent dus dat als alle gevangenisstraffen zouden uitgevoerd worden, er nog veel meer volk in de bak zou zitten, en dan zou het natuurlijk niet meer om 40% gaan die in voorlopige hechtenis zit, maar een kleiner percentage. Dat maakt er in aantallen wel niet één minder door.

Wat een kromme redenering om te proberen uit te leggen waarom die onderzoeksrechters zoveel mensen zo rap in de gevangenis stoppen! Als er een massale ontsnapping is, dan zou de verhouding er natuurlijk weer totaal anders uitzien. En als de Schelde geen rivier zou zijn, dan zouden de ontwerpen van schadeclaims er ook totaal anders uit zien zeker? En als we geen auto's hadden, dan zagen de statistieken van de faunaslachtoffers er ook heel anders uit. Hadden we thuis een kat, dan had die al jongen, tenzij ze eerder overreden was. Als we de zondag met de auto op uitstap gaan zie ik wel dode honden en katten langs de weg liggen, en af en toe een egel. Maar een dode eland heb ik nog niet gezien, zoals er een op die website van 'dieren onder de wielen' meldde, in het centrum van Turnhout dan nog (ondertussen terug verwijderd). Wellicht had die een glaasje teveel op, de observator wel te verstaan, en betrof het een voortvluchtige die in voorlopige hechtenis zat, en zich verstopte achter een telefooncel? Als die ook al gaan lopen, dan zien de gevangenisstatistieken van die onderzoeksrechter er weer heel anders uit. Eén troost: met vier miljoen zullen die nooit zijn. Hoop ik tenminste.

Het persbericht van donderdag 24 september 2009 met als titel '4 miljoen slachtoffers per jaar'.

Vandaag start het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) van de Vlaamse overheid samen met de organisaties Natuurpunt en Vogelbescherming Vlaanderen het project ‘Dieren onder de wielen’ op. Daarmee willen zij in kaart brengen hoeveel faunaslachtoffers er op de Vlaamse wegen vallen, welke diersoorten verkeersgevoelig zijn en waar in het Vlaamse wegennet de belangrijkste knelpunten liggen. Wie een dood of gewond dier aantreft op het Vlaamse wegennet, kan dat voortaan melden op www.dierenonderdewielen.be

Meten is weten. Gegevens over dierlijke slachtoffers in het verkeer werden tot nu toe slechts fragmentarisch verzameld. Dit project wil voldoende informatie verzamelen om heel wat verkeersassen veiliger te maken, niet enkel voor de menselijke weggebruikers, maar ook voor dieren die steeds vaker geconfronteerd worden met wegen die hun leefgebied doorsnijden. ‘Dieren onder de wielen’ is dus vooral een oproep om alle dode en aangereden (gewonde) dieren op de Vlaamse wegen te melden.

Slachtoffers
Het Vlaamse wegennetwerk en voertuigenpark zijn indrukwekkend. In 2006 had Vlaanderen al een wegennet van maar liefst 70.195 km. Op die Vlaamse wegen werd in datzelfde jaar 55,4 miljard km verreden. Elk onderzoek voorspelt dat de verkeersintensiteit nog een hele poos zal blijven groeien. In het kader van het Europees Jaar voor het Natuurbehoud in 1995 nam Vogelbescherming Vlaanderen het initiatief om verkeersslachtoffers onder dieren in kaart te brengen. Het project resulteerde in het naslagwerk ‘Dieren onder onze wielen – Fauna en wegverkeer’. Een extrapolatie van de cijfers bracht de teller toen op minstens 4 miljoen grotere, in het wild levende dieren per jaar. Een duizelingwekkend cijfer dat vermoedelijk zelfs een onderschatting was van het werkelijke aantal. Intussen, twaalf jaar later, is het wegennet aanzienlijk uitgebreid, rijden meer wagens meer kilometers en mag vermoed worden dat het aantal faunaslachtoffers op onze wegen toegenomen is.

Maatregelen
Gelukkig zijn de tijden aan het veranderen: voor de aanleg van nieuwe wegen moet er een milieueffectenrapport opgesteld worden. Met ecoducten, faunapassages en amfibieëntunnels wordt getracht de gevolgen van habitatversnippering tegen te gaan. Dat ontsnipperende maatregelen kunnen renderen, werd intussen al voldoende aangetoond. In Vlaanderen werden de voorbije jaren enkele succesvolle ecoducten in gebruik genomen. Dat van de ‘Kikbeek’ in het ‘Nationaal Park Hoge Kempen’ over de E314 te Maasmechelen is alvast een goed voorbeeld.

Meldpunt
Vooral voor vogels, zoogdieren en amfibieën is het wegverkeer nagenoeg de belangrijkste onnatuurlijke doodsoorzaak. Met het project ‘Dieren onder de wielen’ hopen de drie initiatiefnemende instanties deze problematiek hoger op de agenda te krijgen. Maar het succes van ‘Dieren onder de wielen’ hangt samen met het aantal meldingen dat wordt doorgegeven. Elk gegeven telt en iedereen kan meedoen. Heb je zelf ergens een dode egel, een aangereden merel, een platte vos of een uiteengereten konijn gezien, dan kan je dit melden op de website www.dierenonderdewielen.be die vanaf vandaag online staat. De ingezamelde kennis over verkeersdode dieren moet er in de toekomst voor zorgen dat het aantal slachtoffers drastisch verlaagd wordt.