Nieuw Pierke - Forum over democratie

Minstens tussen de regels door viel het de voorbije week te lezen in menig Vlaams commentaar over de zaak-Michel Daerden: dit kan toch alleen nog maar in Wallonië.

En ja, het moet gezegd: ook zonder strafrechtelijk bewijs hadden gelijkaardige onthullingen over een Vlaams minister wellicht al diens ontslag ingeluid. Als nu de indruk bestaat dat de uitwassen van de 'oude politieke cultuur' in het zuiden van het land nog doodleuk worden getolereerd, dan is dat vooral de verantwoordelijkheid van PS-voorzitter Elio Di Rupo, die Daerden aan boord houdt.

Toch is die Vlaamse indruk sterk overtrokken. 'Papa' Daerden en de politieke zeden waarvoor hij symbool staat, liggen ook in Wallonië al een hele tijd onder vuur. Het beste bewijs daarvan is zijn doorverwijzing naar het federale niveau in juli vorig jaar. Die kwam er omdat Ecolo zich bij de verkiezingen sterk had geprofileerd op politieke ethiek en goed bestuur. De groenen beseften dat ze desnoods alle kabinetten, cumuls, intercommunales en overbodige bestuursniveaus mochten afschaffen, het zou allemaal in het niets verdwijnen als tegelijk de verpersoonlijking van de oude politieke cultuur nog steeds op de regeringsfoto stond te glimmen. Bye bye Daerden dus.

Ook in eigen rangen ergeren velen zich aan het imago waarmee het stemmenkanon uit Ans de partij opzadelt. Geen groter contrast denkbaar dan tussen Daerden en een Rudy Demotte, de PS'er die in de beoefening van de ascese zelfs SP.A'er Frank Vandenbroucke achter zich laat.

Bovendien mag de Franstalige pers dan al veel te lang veel te weinig vragen hebben gesteld bij bepaalde politieke praktijken, vandaag laat ook zij zich allesbehalve onbetuigd. La Libre Belgique brengt dagelijks een nieuwe dosis onthullingen over de Daerden-clan.

'Papa' wordt dus steeds verder weggedrongen naar de politieke marge. Alleen staat hij in de Vlaamse politieke berichtgeving over Wallonië nog dermate centraal, dat we dat niet goed zien.

De sterke belangstelling voor Daerden is dan ook omgekeerd evenredig met de overige aandacht voor Wallonië in de Vlaamse media. Over de nieuwe Waalse regering werd het voorbije half jaar alvast nauwelijks iets vernomen. Ook al zijn Jean-Marc Nollet, Jean-Claude Marcourt of André Antoine ondertussen veel relevanter; mediagenieke en controversiële figuren als Daerden blijven in Vlaanderen het beeld bepalen van de PS en bijgevolg van Wallonië.

Het helpt evenmin dat de interesse voor Waalse excessen vaak gepaard gaat met een onderbelichting van de minder koosjere kantjes van de Vlaamse politiek.

Neem nu zo'n andere laakbare praktijk: de politieke benoemingen. Ook typisch Waals natuurlijk. Want de Vlaamse regering, die lanceerde al jaren geleden met veel bombarie de operatie Beter Bestuurlijk Beleid, die voor eens en voor altijd komaf zou maken met niet-objectieve benoemingen in de administratie.

Zoals echter beschreven staat in het doctoraat van Christophe Pelgrims (KU Leuven), veranderde in de praktijk bitter weinig: de regeringspartijen behielden de volledige controle over de benoeming van topambtenaren en verdeelden de posten netjes onder elkaar, daarbij menig aangekondigd principe met de voeten tredend.

Je zou dan denken dat dit in voldoende schril contrast staat met de gemaakte politieke beloftes om enkele scherpe krantencommentaren op te leveren en een stevig publiek debat te ontketenen. Helaas.

Veel meer aandacht ging er destijds naar de gebrekkige uitvoering van de federale administratieve hervorming. Die gedeeltelijke mislukking kon tenminste aan blokkeringen van de PS worden toegeschreven. Dat die partij een stoorzender was, klopt ook wel, maar er werd zelden aan toegevoegd dat het Copernicusplan van Luc Van den Bossche (SP.A) ook moeilijk lag bij anderen en niet in het minst bij een deel van zijn eigen partij.

Kortom: al goed dat we Wallonië nog hebben om het Vlaamse zelfbeeld van goed bestuur en transparantie in ere te houden!

Overigens blijkt ook de beoordeling van mediafratsen in Vlaanderen niet altijd even consequent uit te vallen. Want waar Michel Daerden onlangs een bedenkelijke fotoshoot met zijn dochter in Paris-Match werd verweten, bleef dergelijke afkeuring Bart De Wever afgelopen week bespaard. Nochtans, toen ik de N-VA-voorzitter op de cover van P-magazine zag prijken, zijn hand rustend op de frêle schouder van de kakelverse Miss België, hoorde ik in Ans iemand vloeken dat hij daar zelf nooit is opgekomen.

Verscheen op 25/01/2010 in De Standaard, in het kader van de tweewekelijkse column van Dave Sinardet op maandag. Voor eerdere afleveringen, zie hier...