Nieuw Pierke - Forum over democratie

'Pfffffff'. Dat miezerig geluid werd vorige donderdag geproduceerd door de gevreesde communautaire alarmbel, aldus media aan beide kanten van de taalgrens. En het uitzicht ervan was navenant, zo mocht ik die dag zelf in de Kamer aanschouwen: twee aan elkaar geniete A4'tjes tekst in een oersaaie lay-out met op elkaar gepropte handtekeningen onderaan. Een spelfout was nog snel met de pen gecorrigeerd.

Teleurstelling alom bij journalisten, want sommigen hadden aangekondigd dat er in de Kamer een atoombom zou ontploffen. Maar die werd voor de zitting rustig ontmanteld. Om het momentum nog wat meer luister te ontnemen, waren het niet de vier alomtegenwoordige Franstalige partijvoorzitters die het luiden van de alarmbel aankondigden, maar wel hun weinig flamboyante fractievoorzitters. En ook de meeste Vlaamse partijen onthielden zich van hoogdravende verklaringen.

Dat de alarmbel 'pffffff' deed in plaats van 'boem' was een politieke keuze om de polarisatie niet verder op de spits te drijven. Al was niet iedereen het daarmee eens. Sommigen bij de MR wilden de alarmbel pas in de Kamerzitting inschakelen na de agendering van het BHV-voorstel door de Vlaamse Kamerleden. Vooral het FDF wou zo de 'Vlaamse machtsgreep' nog eens mooi geïllustreerd zien. Dat was ook het gedroomde scenario van Vlaams Belang, N-VA en LDD. Uiteindelijk hielden de meerderheidspartijen het dus bij een sobere enscenering, zonder bombast. Maar minimalistisch theater is ook theater. Iedereen bleef in zijn rol, zij het weinig overtuigend. Net zoals de voorbije drie jaar kondigden Vlaamse politici kloek aan het BHV-wetsvoorstel te zullen stemmen, ook al weten ze goed genoeg dat dit nooit tot een splitsing zal leiden en vertellen ze dat er vaak doodleuk bij. Ook Franstalige politici weten dat en ze weten ook dat Vlamingen dat weten maar niettemin gooiden ze verontwaardigd hun beschermingsmechanisme in de strijd.

De steriele absurditeit van dat schouwspel werd in mei 2008 duidelijk toen de Vlaamse regeringspartijen hun Franstalige collega's probeerden te overtuigen om toch maar een nieuw belangenconflict in te dienen zodat de Vlamingen hun eigen wetsvoorstel niet hoefden te stemmen. Absurd toneel dat het chronische uitstelgedrag van de regering moest verdoezelen.

In dat licht waren sommige reacties op het luiden van de alarmbel afgelopen donderdag bizar. Zo zouden we nu geleerd hebben dat Vlamingen BHV niet eenzijdig kunnen splitsen. Nochtans wist iedereen met een basiskennis van de grondwet en de instellingen dat drie jaar geleden al. Het is zoals in de Schelde springen en daaruit leren dat je kan verdrinken.

Toch leerden we iéts van de voorbije jaren. Namelijk dat de BHV-carrousel eeuwig verder kan draaien. Er hoeven zelfs geen regeringscrisissen aan te pas te komen. De vier belangenconflicten brachten ons al tot op een jaar voor het normale einde van de legislatuur. En er waren nog genoeg vertragingsmogelijkheden om ook dat laatste jaar vol te maken: een belangenconflict door het Brussels parlement, het indienen van amendementen en een vraag om advies aan de Raad van State, een evocatie in de Senaat, enzovoort. Aangezien na verkiezingen alles weer van voor af aan begint en de ongrondwettelijkheid van die verkiezingen niet meer zo'n probleem blijkt te zijn, zouden Vlamingen en Franstaligen tot het einde der tijden hun rolletje kunnen blijven spelen. Ongestoord, want na de 37ste belangenconflictprocedure zouden de media stilaan wel hun interesse voor het onderwerp verliezen. Wachten op BHV.

Ik wil hiermee zeker niemand op slechte gedachten brengen. Want minimalistisch, bombastisch of absurd, we waren de voorbije jaren vooral getuige van slécht theater. Politici zijn daar duidelijk niet voor opgeleid. Net zoals politicologen niet opgeleid werden tot theatercriticus.

BHV moet dus snel opgelost worden. Daar zat men twee weken geleden niet al te ver vanaf, wat sommigen nu ook mogen beweren. Alleen zitten er niet enkel twee taalgroepen rond de onderhandelingstafel, maar ook zeven partijen. En die wegen allemaal individueel af of het wel in hun belang is om op een bepaald moment een akkoord te maken. Deze keer waren het de liberalen aan beide kanten van de taalgrens die duidelijk vonden van niet. BHV moet daarom aan het begin van een regeerperiode worden aangepakt, door partijen die de politieke wil hebben om samen een regering te vormen en daaruit wederzijds vertrouwen laten groeien. Nu moet de kiezer enkel nog zo'n constellatie mogelijk maken. 

Verscheen op 03/05/2010 in De Standaard, in het kader van de tweewekelijkse column van Dave Sinardet op maandag. Voor eerdere afleveringen, zie hier....