Moslims die in Europa wonen, zijn niet verplicht de tradities van moslimlanden te volgen die geen theologische plicht zijn. Maar wat er gebeurt als de 'theologische plicht' in tegenspraak is met Europese wetten is in het Europees Islamitisch Charter niet zo duidelijk..

Vertegenwoordigers van meer dan 400 moslimorganisaties in Europa hebben op donderdag 10 januari '08 in Brussel het Europees Islamitisch Charter ondertekend (Muslims of Europe Charter). Het is een initiatief van de Federation of Islamic Organisations in Europe (FIOE), dat zich wil opwerpen als gesprekspartner tegenover de overheid "namens de 25 miljoen moslims van Europa". Het charter duidt de rechten en plichten aan van moslims die in Europa wonen. Het geeft ook een gemeenschappelijk standpunt over de islam in Europa, en roept de verschillende strekkingen en scholen binnen de islam in Europa op om beter samen te werken. Er staat onder meer in dat de islam elke vorm van geweld en terrorisme verwerpt. Het charter wijdt ook een passage aan de positie van de moslimvrouw in Europa. 'De islam roept op tot gelijkheid tussen man en vrouw... en verwerpt alle daden die de vrouw ondermijnen of haar beroven van haar rechten, wat bepaalde gewoontes van sommige moslims ook zijn.' De islam verzet zich ook 'sterk tegen de uitbuiting van vrouwen en een behandeling die de vrouw alleen als lustobject ziet'.

Moslims die in Europa wonen, moeten de wetten respecten van het land waarin ze wonen, zegt het charter. Sommige tradities binnen de islam stroken echter niet met die regels. Maar volgens Farid El Machaoud, woordvoerder van de Liga voor Moslims in België en Federatie van Moskeeën van België, "hoeft dat niet in tegenspraak met elkaar te zijn." Dat meldt hij toch in een gesprek met De Standaard op 11 januari '08. Verder: "Tradities die niet theologisch opgelegd zijn, hoeven de Europese moslims niet na te leven. Het gaat bijvoorbeeld om het slachten van een schaap. In de moslimlanden gebeurt dat traditioneel thuis. In België is dat verboden en mag het alleen in een tijdelijke slachtplaats. Dat is geen enkel probleem, want daarmee wordt geen theologische wet overtreden." De hoofddoek is theologisch wel verplicht. "Maar moslima's die de hoofddoek niet dragen, steunen wij ook, omdat het om een persoonlijke keuze gaat."

Volgens een niet bij naam genoemde moslim in Le Soir (11 jan '08) is het "een zeer algemene tekst, die de echte vraagstukken niet behandelt, zoals het recht om uit de islam te stappen, contraceptie, HIV-preventie, enz.. Hun verhaal is vooral bedoeld om te bevallen."

Het is een tekst waar men alle kanten mee uit kan. Enkele voorbeelden van de punten in het charter:

7. "Islam roept op tot gelijkheid van man en vrouw.." En dan zou het moeten zijn: STOP, einde tekst. Dat zou een duidelijk statement zijn.. De tekst gaat echter verder: "binnen het kader van de menselijke waardigheid en wederzijds respect vanuit het gezichtspunt dat een evenwichtig leven er een is waarin de verhouding tussen man en vrouw harmonieus en complementair is." (Voor elke interpretatie vatbaar, want wat is 'complementair'?)

10. "Islam verwerpt geweld en terrorisme." En dan: STOP. Dat zou een duidelijk statement zijn. ... Maar daarna komt: "Jihad begrepen als oorlog wordt beschouwd als een van de middelen waarover elke soevereine staat beschikt wanneer hij zich moet verdedigen tegen aggressie.. Islam steunt rechtvaardige doelstellingen en bevestigt het recht van elk volk om zich te beschermen met rechtmatige middelen." (Daar kan je dus ook veel kanten mee uit..)

17. "Moslims in Europa eerbiedigen de wetten van het land... " En dan: STOP. Dat zou een duidelijk statement zijn... Maar het gaat verder met: "Als er een conflict is in verband met sommige wetten en zaken die specifiek zijn voor het geloof, moeten de bevoegde overheden benaderd worden om tot een passende en leefbare oplossing te komen." (Moet men op basis hiervan cartoons verbieden?)

20. "Moslims in Europa worden aangespoord om positief te integreren in hun respectievelijke gemeenschap, op basis van een harmonieuse balans tussen behoud van hun moslimidentiteit en de plichten van het burgerschap." En dan: STOP. Dat zou een duidelijk statement zijn .... Echter, een kleine toevoeging: "Elke vorm van integratie die geen rekening houdt met het recht van een moslim om zijn islamitische persoonlijkheid te behouden en het recht om zijn religieuse verplichtingen na te komen, dient niet het belang van de moslims in Europa noch de Europese gemeenschappen waartoe zij behoren." (Mag men op basis hiervan sluiers niet verbieden?)

De volledige Engelstalige tekst van het charter staat hieronder in bijlage