Bij de Agusta-zaak in de jaren '90 ging het nog om smeergeld voor de partij. Vandaag gaat het om persoonlijke verrijking van politici en het instandhouden van inefficiënte instellingen waarin men partijgetrouwen kan onderbrengen.

Politici kregen smeergeld bij de aankoop van gevechtshelikopters van het Italiaanse bedrijf Agusta door het Belgisch leger in 1988. Het 'Agustaschandaal' eindigde in een correctionele strafzaak. Naast negen niet-politici kregen op 23 december 1998 drie prominente politici zware straffen: Willy Claes, Guy Coëme en Guy Spitaels. Alle betrokkenen werden ook veroordeeld om het smeergeld terug te betalen. De SP engageerde er zich als partij toe om de bedragen terug te betalen voor de SP-veroordeelden, omdat die zich volgens de partij niet schuldig hadden gemaakt aan persoonlijke verrijking. Totaal bedrag: 84 miljoen BEF. (1)

Dat heeft de SP(a) niet verhinderd een grote spaarpot aan te leggen die reeds 10,94 miljoen euro bedroeg in 1999, aangegroeid tot 14,24 miljoen euro in 2007 (= totale activa van de SP, bedrag van 1999 omgerekend naar prijzen van december 2007). De meeste andere partijen hebben eind 2007 een gelijkaardige spaarpot: VLD 14,09 miljoen euro, MR 13,79 miljoen; CD&V 14,67 miljoen, PS 14,38 miljoen. Dat opgebouwde vermogen komt niet van ledenbijdragen (die maken slechts gemiddeld 4,7% van de inkomsten uit in 2007 voor alle partijen), maar in hoofdzaak door ons belastingsgeld dat naar de politieke partijen versluisd wordt. Meer dan drievierden (67,8%) van de inkomsten van de partijen komt vandaag uit overheidsgeld, ons geld dus. In 1990 kregen de politieke fracties een toelage van 11,8 miljoen euro, voor Kamer en Senaat samen. (dit is niet het 'historisch' bedrag, maar omgerekend naar prijzen van december 2007). Vandaag gaat jaarlijks niet minder dan 53 miljoen euro belastingen naar de politieke partijen via dotaties, fractietoelagen en steun aan verbonden instellingen. Daar bovenop betalen alle parlementen ook nog de wedde en de kostenvergoeding voor de parlementsleden, het personeel van de fracties en van de persoonlijke medewerkers van de parlementsleden (b.v. ongeveer 2 medewerkers per Kamerlid) en kunnen er ook nog toelagen binnenkomen op provinciaal, lokaal en Europees niveau. (2)

De partijen worden dus (al te) royaal onderhouden, maar dat is blijkbaar voor de verkozenen des volks en hun nabije aanhang nog onvoldoende. Tot in de jaren '90 vroegen partijbonzen en ministers smeergeld aan bedrijven om opdrachten van de overheid te krijgen om de partijkas te spijzen, niet om er zelf rijker van te worden. Het was corruptie, maar in een zekere zin nog voor 'het goede doel'. Vandaag proberen politici persoonlijke extra inkomsten te verkrijgen door b.v. te zetelen in de raad van bestuur van allerhande intercommunales. En als dat nog niet voldoende is, factureren ze die intercommunales ook nog eens extra voor 'consultancy'-opdrachten. Zo bijvoorbeeld Guy Coëme (PS). Gedurende de periode waarin hij een verbod opgelegd kreeg om een openbare functie uit te oefenen door zijn veroordeling in de Agusta-affaire werd hij tot oktober 2007 'geparkeerd' in de vzw APRIL die 'promotie' voert voor de Luikse intercommunales, en door hen gefinancierd wordt. Coëme, nadat hij ondertussen terug kamerlid en burgemeester van Borgworm is, factureerde tussen januari 2008 en maart 2009 60.000 euro aan die vzw APRIL voor 'advies'. (3) Halfweg februari moest PS-senatrice Anne-Marie Lizin vertrekken als burgemeester van Hoei omdat ze al te gretig in de kas van het Centre hospitalier régional van Hoei gezeten had voor persoonlijke uitgaven. Didier Donfut (PS), de Waalse minister van Volksgezondheid, Sociale Zaken en Gelijke Kansen, blijkt sinds het jaar 2000 naast zijn ministerwedde een mooie bijverdienste te hebben. Zijn consultancybedrijf ontvangt 13.000 euro per maand van een Henegouwse intercommunale (IGH). Donfut is ook bestuurder van een rist andere intercommunales en burgemeester van Frameries. Het auditcomité van de PS zag geen graten in de 'bijverdienste' van Donfut, omdat ze er zogenaamd het bedrag niet van kende. Dat comité, onder leiding van Jean-François Cats, ging recent na of PS-leden met mandaten in een overheidsorgaan of een orgaan waarin de overheid een bepalende invloed heeft alle wettelijke, statutaire en deontologische regels naleven. Jean-François Cats is echter ook de bedrijfsrevisor van IGH. (4)

Ook in Vlaanderen...
Zich ervan afmaken met de 'corrupte Waalse PS-staat' doet de waarheid geweld aan. Het is wel al een tijdje geleden, maar in 2001 kwamen in Vlaanderen verschillende schandalen aan het licht over misbruiken en corruptie binnen de Vlaamse Huisvestingsmaatschappij (VHM) en sociale huisvestingsmaatschappijen. Het ging dan wel niet om een brand met doden (zoals in de Bergense sociaal woontoren Les Mésanges zes jaar geleden, waar men de negatieve brandweerverslagen naast zich had neergelegd, met zeven doden en meer dan twintig gewonden tot gevolg) (5), maar om verduistering van aanzienlijke sommen, al te riante onkostennota’s, feestjes en uitstapjes op kosten van de sociale huisvestingsmaatschappij, enz. Recenter moest minister Moermans aftreden nadat de Vlaamse ombudsman haar 'onbehoorlijk bestuur' verweet in de toekenning van een consultancycontract aan een bevriend bedrijf. Uit een onderzoek door het Rekenhof bleken verschillende Vlaamse kabinetten in hetzelfde bedje ziek. Bovendien rapporteerden de Vlaamse ministers onvolledig over de consultants die ze hadden aangesteld. In de jaarrapporten die ze aan het Vlaams Parlement bezorgden, werd maar voor 880 miljoen gerapporteerd, in werkelijkheid ging het om 1,7 miljard euro. De Vlaamse regering heeft intussen komaf gemaakt met de praktijk om op eigen houtje met externe experts en consultants te werken. Geen nood: veel externe adviseurs werden opgenomen in het kabinetspersoneel. (6)

..en in Groot-Brittannië
Ook het Britse lagerhuis en enkele Britse ministers wisten gretig in de staatskas te graaien om persoonlijke uitgaven te dekken. De krant 'The Daily Telegraph' begon in mei '09 de kostennota's van Britse ministers en parlementsleden te publiceren. Daaruit blijkt dat veel politici zich bovenop hun riante wedde ook riante uitgaven aan woondecoratie, verbouwingen en luxegoederen lieten terugbetalen. Rodney Barker, hoogleraar aan de London School of Economics: "Er heeft een verschuiving plaats gevonden van staatsmanschap en burgerschap naar een cultuur van persoonlijke verrijking." (DS 12.05.09). Niemand overtrad de wet, maar ze manipuleerden wel de regels voor persoonlijke verrijking. (7) Er zullen zeker ook in andere landen voorbeelden te vinden zijn van de cultuur van persoonlijke verrijking, maar ik heb dit niet meer verder uitgezocht.

Intercommunales, politiezones: extra inkomstenbron
De ongeveer 100 Vlaamse intercommunales zijn een extra inkomstenbron voor vele politici. (8) Naast burgemeester, schepen of bestendig afgevaardigde zitten er velen als bezoldigd bestuurder in nogal wat intercommunales. Eandis voert exploitatietaken uit voor de Vlaamse gemengde distributienetbeheerders voor elektriciteit en aardgas. Deze intercommunales zijn de hoofdaandeelhouders van Eandis. Het werd geen fusie: die intercommunales blijven bestaan met hun uitgebreide raden van bestuur, en Eandis komt daar bovenop. De Raad van Bestuur van Eandis telt 20 leden. Een van die zeven intercommunales is b.v. IMEA (Intercommunale Maatschappij voor Energievoorziening Antwerpen), met een gebied van slechts zes steden en gemeenten in het Antwerpse, maar het telt toch 18 bestuurders van de gemeenten en 4 uit privé sector. Pidpa (Provinciale en Intercommunale Drinkwatermaatschappij der Provincie Antwerpen) wordt bestuurd door een 77-koppige Raad van Bestuur. TMVW (Tussengemeentelijke Maatschappij der Vlaanderen voor Watervoorziening) had in 2007 57 bestuurders. (9) Ter vergelijking: bij beursgenoteerde bedrijven doet Solvay het met 16 bestuurders, Umicore en Barco met 10 en Omega Pharma met 6. Ook de politiezones zijn een bron van inkosten geworden voor politici, want lid zijn van de politieraad in zo'n politiezone is ook bezoldigd. Alleen al 552 Nederlandstalige politici geven deze functie aan in de lijst die het Rekenhof publiceert van mandaten, ambten en beroepen uitgeoefend in het jaar 2007, of een gedeelte van dat jaar (recentste lijst, BS 14.08.08, Ed. 1). (10) Wel vindt men er enkele burgemeesters, schepenen en gemeenteraadsleden die de functie van lid van de politieraad opgeven als 'niet bezoldigd'. Als er grotere brandweerzones ingevoerd worden, kunnen de lokale politici terug langs de kas passeren.

Bestuurlijke rationalisatie
Men moet zich de vraag stellen of burgemeesters en schepenen nog extra moeten vergoed worden als bestuurders van intercommunales. Is dat niet hun taak waar ze al voor betaald worden? Intercommunales doen toch niets anders dan het werk van de gemeente, waar een afzonderlijke gemeente vandaag te klein voor is? Men kan al die intercommunales opdoeken, als men overgaat tot een nieuwe fusieronde van gemeenten, en de gemeenten groot genoeg worden om de taken van intercommunales zelf uit te voeren. Het gemiddeld aantal inwoners per gemeente in België bedraagt nu slechts 17.800. In Denemarken is dit 56.000, in Nederland 37.000. Het beste bewijs dat de huidige gemeenten te klein zijn voor hun taken is het oprichten van grotere politiezones, naast de al langer bestaande intercommunales. Als men de 589 huidige Belgische gemeenten (308 in Vlaanderen) fusioneert volgens de grenzen van de 196 bestaande politiezones (105 in Vlaanderen), komt men op een Belgisch gemiddelde van 53.500 inwoners, dus nog minder dan in Denemarken. Hierbij daalt het aantal gemeenteraadsleden (over heel België gerekend) van afgerond 14.000 naar 6.500 (-7.500) en het aantal burgemeesters en schepenen van 3.500 naar 1.500 (-2.000). Er is dus duidelijk een mogelijkheid om het met veel minder volk te doen, en efficiënter, dankzij grotere gemeenten. (11)

Bij grotere en sterkere gemeenten kan men de provincies afschaffen (met in België 737 provincieraadsleden en een zestigtal gedeputeerden). Hun bevoegdheden worden zoveel mogelijk overgedragen naar de gemeenten, en wat niet past bij de gemeenten, kan overgedragen worden aan de Vlaamse gewestoverheid. Die heeft toch al voor de meeste taken decentrale diensten in elke provincie. Die kunnen fusioneren met de provincieadministraties die zich met dezelfde thema's bezig houden. Ook de intercommunales kan men dan afschaffen en ze gewoon in de stadsdiensten integreren. In het kielzog van de afschaffing van de provincies worden ook de 43 bestuurlijke arrondissementen met hun arrondissementscommissaris en adjunct- arrondissementscommissaris afgeschaft. Sommige intercommunales vervullen taken die uitstekend op gewestniveau kunnen georganiseerd worden: elektriciteits- en gasdistributie, waterproductie en verdeling. Daarvoor kan telkens één Vlaams (overheids)bedrijf opgezet worden, zoals men eerder deed met De Lijn voor bus- en tramvervoer, dat overigens vandaag met 11 bestuurders toekomt. (Het gedeeltelijk geprivatiseerde Belgacom heeft 15 bestuurders.)

Wordt het nu eindelijk beter?
Informateur Kris Peeters (CD&V) werkte een onderhandelingsnota uit (17.06.09) voor de formatiegesprekken van de Vlaamse Regering. Uit de nota:
"We richten een Vlaams energiebedrijf op om de technologische opportuniteiten van groene energie maximaal te benutten voor Vlaanderen. We zullen met de distributie-intercommunales starten met pilootprojecten voor slimme netwerken."
"We krimpen kabinetten in"
"Gouverneurs kunnen belast worden met ambtelijke coördinatie, gedeconcentreerde diensten"
"Maximum 2 niveaus houden zich met een materie bezig".

Het gaat al in de goede richting, maar duidelijk nog niet ver genoeg. Blijkbaar is het nog niet voldoende doorgedrongen bij de politieke partijen dat België het enige OECD-land ter wereld is waar de loonuitgaven voor het bestuur tussen 1995 en 2007 nog stegen, het meest zelfs in de deelstaten, gemeenten en provincies. Zo zou dat Vlaams energiebedrijf toch beter de distributie-intercommunales opslorpen om tot één Vlaams energiebedrijf te komen. Als maximum 2 niveaus zich met een materie bezig houden, is de meest efficiënte manier de provincies en intercommunales af te schaffen, en het werk te verdelen tussen grotere gemeenten en het Vlaams niveau. Gouverneurs kunnen dan zo gewenst de chef worden van de provinciale administraties van het Vlaams gewest. Zo kan men de naam 'provincies' behouden, maar er een spaarzamer invulling aan geven. Met hoeveel de kabinetten zouden krimpen, zegt hij helaas niet.

Verschillende doelstellingen moeten gerealiseerd worden door die rationalisatie en beperking tot twee niveaus:
- een veel efficiënter en goedkoper bestuur;
- het stoppen van de mogelijkheid tot persoonlijke verrijking door allerhande politici;
- en wellicht de belangrijkste: gemeenten worden in het oog gehouden door een democratisch verkozen gemeenteraad, de Vlaamse administratie door het verkozen Vlaams parlement. Door al die intermediairen te schrappen hebben de gemeentelijke en Vlaamse verkozenen hier meer tijd voor, is het bestuur transparanter en komt het zo wat meer onder het toezicht van de burger.

Professor Rodney Barker formuleert het scherp: "Er heeft een verschuiving plaats gevonden van staatsmanschap en burgerschap naar een cultuur van persoonlijke verrijking." De staatskas (wij dus) wordt nu op een strikt legale manier geplunderd door dubbele mandaten van burgemeester/schepen en parlementslid, allerhande extra bestuursmandaten en inefficiënte besturen en administraties waar men partijgetrouwen kan onderbrengen. Het Itinera Institute publiceerde in oktober '08 het rapport 'Copernicus voorbij', een doorlichting van de openbare diensten van België en zijn deelstaten: "De versnippering van bevoegdheden maakt dat er geen bevoegdheden meer zijn. Hierdoor wordt België onbestuurbaar." Enkele bevindingen: de hoogste publieke tewerkstelling van Europa die maar blijft stijgen, een publieke sector die weegt op de economische groei met een zwakke efficiëntie, zowel in absolute als relatieve termen, een teleurstellende sociale bescherming, justitie: meer budget voor minder resultaten, politie: veel effectieven voor weinig veiligheid (12).

Heeft ons politiek personeel nog de ruggengraat om hier eindelijk grote kuis in te houden? Of zijn ze zoals het orkest van de Titanic?

Voetnoten en Links

(1) Het Agustaschandaal eindigde in een correctionele strafzaak. Politici kregen smeergeld bij de aankoop van gevechtshelikopters van het Italiaanse bedrijf Agusta door het Belgisch leger in 1988. Het onderzoek werd gestart door de onderzoekscel die ook de moord op André Cools onderzocht, na een huiszoeking op 13 januari 1993 op de Belgische zetel van Agusta en bij haar lobbyist. Het Hof van Cassatie veroordeelde de voornaamste betrokkenen op 23 december 1998. Naast negen niet-politici kregen drie prominente politici zware straffen: Willy Claes drie jaar gevangenis voorwaardelijk en vijf jaar verbod om een openbare functie uit te oefenen; Guy Coëme en Guy Spitaels twee jaar gevangenis voorwaardelijk en vijf jaar verbod om een openbare functie uit te oefenen. De betrokkenen werden ook veroordeeld om het smeergeld terug te betalen. De SP engageerde er zich toe om de bedragen zelf terug te betalen voor de veroordeelden, omdat die zich volgens de partij niet schuldig hadden gemaakt aan persoonlijke verrijking. Totaal bedrag: 84 miljoen BEF, of drie keer 28 miljoen in de plaats van Willy Claes, Etienne Mangé (penningmeester SP) en Johan Delanghe (ex-kabinetschef van Claes).

(2) Alleen Vlaams Belang (7,77) en de kleinere partijen Groen (2,81), Ecolo (3,76) en CDH (4,6) hadden in 2007 een veel kleiner vermogen. Die cijfers kan men vinden in het recente boek "Het geld van de partijen" van Bart Maddens en Karolien Weekers, Uitgeverij ACCO, 2009. Dat opgebouwde vermogen komt in hoofdzaak door ons belastingsgeld dat naar de politieke partijen versluisd wordt. De eerste toelagen aan de politieke partijen dateren van 1970, toen de Senaat een fractietoelage invoerde, al snel het jaar daarop gevolgd door de Kamer. In 1972 werd zo in totaal 372.022 euro betaald aan de fracties. In 1990 was dat al opgelopen tot 5.560.491 euro in de Senaat en 6.280.753 euro in de Kamer, totaal dus 11.841.244 euro. (Alle cijfers in het boek zijn niet de 'historische' bedragen, maar telkens omgerekend naar prijzen van december 2007, zodat bedragen doorheen de tijd correcter ingeschat en vergeleken kunnen worden.). Vandaag gaat jaarlijks niet minder dan 53 miljoen belastingen rechtstreeks naar de politieke partijen.

(3) Guy Coëme (PS) werd in 1996 veroordeeld in de Uniop-affaire: een opiniepeilingsinstituut verbonden aan de VUB-ULB dat niet uitgevoerde studies voor kabinetten en administraties faktureerde, of teveel faktureerde, waarna Uniop het geld doorstorte naar de socialistische partijen. In 1998 werd hij dan nog eens veroordeeld in de Agusta-zaak. Gedurende de periode waarin hij een verbod opgelegd kreeg om een openbare functie uit te oefenen werd hij geparkeerd in de vzw APRIL die 'promotie' moet voeren voor de Luikse intercommunales, en door hen gefinancierd werd. Donderdag 11 juni 2009 meldt de lokale krant Le Jour Huy-Waremme op haar website dat Coëme, ondertussen terug kamerlid en burgemeester van Borgworm, tussen januari 2008 en maart 2009 60.000 euro gefactureerd heeft aan die vzw. Volgens de krant maakte Coëme in mei van dit jaar een einde aan het contract tussen het adviesbureau Canyon International, dat op naam van zijn zoon staat, en APRIL. De politicus was tot oktober 2007 directeur van APRIL.

(4) Op 12 mei '09 onthulde La Libre Belgique dat Didier Donfut, de Waalse minister van Volksgezondheid, Sociale Zaken en Gelijke Kansen, sinds 2000 naast zijn ministerwedde een riante bijverdienste heeft. Zijn consultancybedrijf International Développement en Energie et Environnement, of kortweg Idee, ontvangt 13.000 euro per maand van de Intercommunale Gazière du Hainaut (IGH). Donfut is niet alleen minister, maar ook bestuurder van een rist intercommunales en burgemeester van Frameries. De voorzitster van IGH is Marie-Paul Bury, die ook PS-gemeenteraadslid is in Frameries. Het consultancybedrijfje van Donfut fungeert sinds 2000 ook als adviseur van de Waalse intercommunale Socofe. Voorzitter van Socofe is Jean-Claude Marcourt (PS), de Waalse minister van Werk en Economie.

(5) Tegen de Waalse minister van Sociale Zaken, Didier Donfut (PS), en de gouverneur van Henegouwen, Claude Durieux (PS), loopt ondertussen ook een onderzoek naar hun verantwoordelijkheid bij een zware brand zes jaar geleden in de Bergense sociaal woontoren Les Mésanges. Deze brandde helemaal af. De balans van de brand was zwaar: er vielen zeven doden en meer dan twintig gewonden. Beide politici zaten toen in de raad van bestuur van de woningmaatschappij. Achteraf bleek dat er zware gebreken waren aan de brandveiligheid in het gebouw. De brandstichter werd nooit gevonden, maar de onderzoeksrechter stelde wel drie mensen in verdenking van onvrijwillige doodslag door nalatigheid. Onder hen de beheerder van het gebouw, Victor Zdanov, en de oud-burgemeester van Bergen, Jean Lafosse (PS), die de negatieve brandweerverslagen tussen '89 en 2000 naast zich had neergelegd. In de 35-koppige raad van bestuur van de sociale woonmaatschappij zaten op het moment van de brand bijna uitsluitend politici van de PS, onder meer Elio di Rupo. Buiten Lafosse werd tot nu geen enkele van hen in verdenking gesteld wegens nalatigheid. De Kamer van Inbeschuldigingstelling (KI) van Bergen beslistte op 21 april '09 dat het parket-generaal toch nader onderzoek zal doen naar de rol van de twee PS-toppolitici Claude Durieux en Didier Donfut.

(6) Het Brusselse gerecht heeft in mei '09 een onderzoeksrechter aangesteld die moet nagaan in welke omstandigheden de toenmalige Vlaamse minister van Economie, Fientje Moerman (VLD), in 2005 een overheidsopdracht gunde aan het adviesbureau Public Business Services (PBS). Moerman stapte in 2007 op uit de Vlaamse regering, nadat de Vlaamse ombudsman haar onbehoorlijk bestuur verweet in de toekenning van een consultancycontract aan een bevriend bedrijf: het bedrijfje van de moeder en partner van haar partijgenoot Guy Serraes. (De Tijd, 06 mei '09).
Het vermoeden bestond toen dat ook andere leden van de Vlaamse regering los omspringen met de regels voor consultants. Een rapport van het Rekenhof in juli 2008 bevestigt dat. De Vlaamse ministers negeerden de afgelopen jaren regelmatig de wet op de overheidsopdrachten. Consultants werden meestal aangewezen zonder openbare aanbesteding en zonder motivatie. Als er wel een marktconsultatie plaats vond, verliep die ook niet volgens de regels. Zo is er een geval waarbij een kandidaat werd geselecteerd omdat hij goedkoper was en meer ervaring had in de sector. Het Rekenhof stelde vast dat de gekozen inschrijver integendeel 52 procent duurder was. Voor verscheidene contracten zijn er op de kabinetten geen volledige dossiers meer te vinden. De rechten en plichten van de betrokkenen partijen zijn dus niet meer na te trekken. Vaak is het zelfs onmogelijk om na te gaan wie precies de opdracht heeft toegekend. De meest elementaire afspraken in een contract waren vaak niet in orde. Sommige opdrachten leggen geen plafond op voor de kostprijs van de opdracht. Twee overeenkomsten bepalen dat de resultaten alleen door de minister gebruikt mogen worden. Dat is niet gepast, vindt het Rekenhof, aangezien de Vlaamse gemeenschap de opdracht heeft betaald. Soms zijn de contracten niet eens gedateerd en ondertekend. In sommige gevallen verbonden de kabinetten zich om een opdracht te betalen zonder dat daar voldoende middelen voor werden gereserveerd. In andere gevallen betaalde het kabinet ook voor opdrachten die buiten het contract vielen, legde een consultant ook facturen voor in verband met verkiezingsteksten en een opleiding Outlook. Bovendien rapporteerden de Vlaamse ministers onvolledig over de consultants die ze hadden aangesteld. In de jaarrapporten die ze aan het Vlaams Parlement bezorgden, werd maar voor 880 miljoen gerapporteerd, in werkelijkheid ging het om 1,7 miljard euro. Namen noemt het Rekenhof niet, maar uit de context is duidelijk dat in sommige gevallen opnieuw ex-minister Moerman is geviseerd. De Vlaamse regering heeft intussen ook al komaf gemaakt met de praktijk om met externe experts en consultants te werken. Het Rekenhof juicht die beslissing toe. Eind 2007 schafte de Vlaamse regering het beruchte artikel 8 af, dat Vlaamse ministers de mogelijkheid gaf om externe experts en consultants in te huren, bovenop de interne kabinetsmedewerkers. Geen nood: veel externe adviseurs werden opgenomen in het kabinetspersoneel. Vijftien experts deden in de loop van 2007 al de overstap naar het kabinet. Tien anderen volgden begin januari 2008. Voor sommigen was het een terugkeer naar een bestaan als intern kabinetslid. Ook drie consultants maakten de overstap naar een kabinet.

(7) De krant The Daily Telegraph begon in mei '09 de kostennota's van ministers en parlementsleden te publiceren. Zo huren de vijf parlementsleden van het Ierse Sinn Fein drie eigendommen in Londen. Nochtans hebben ze nog nooit hun zitje in het parlement ingenomen, omdat ze weigeren trouw te zweren aan de koningin van Engeland. Hun gezamenlijke huurkosten ten belope van vijf jaar bedragen wel 310.000 pond (349.000 euro), ten gunste van één en dezelfde Ierse zakenfamilie. Het parlementslid Stephen Byers liet voor 125.000 pond (141.000 euro) aan kosten terugbetalen voor een ambtswoning die eigendom blijkt te zijn van zijn partner. Hazel Blears, minister voor Lokaal Bestuur, deed in 2004 een beroep op belastinggeld voor hypotheken op drie verschillende ambtswoningen in één jaar tijd. Elk huis heeft ze heringericht en twee daarvan vervolgens met een mooie meerwaarde doorverkocht. Jacqui Smith, minister van Binnenlandse Zaken, claimde 132.00 euro voor haar 'tweede verblijfplaats' in Londen. Die tweede verblijfplaats blijkt nu een kamer te zijn in het huis van haar zus. Ian Gibson rekende 91.105 euro aan voor zijn flat in Londen. Nu blijkt dat Gibson daar al lang niet meer woont en dat de flat bewoond wordt door zijn dochter en haar vriend. Anne Main is in hetzelfde bedje ziek. In haar zogezegde tweede woonst in Londen woont haar dochter op kosten van de belastingbetaler. Margaret Moran gebruikte 25.623 euro om haar huis te laten behandelen tegen huiszwam. Recent lekte uit dat het nog niet eens over haar huis ging, maar over dat van haar verloofde wiens bedrijf ze ook nog eens had ' gesponsord ' met 56.941 euro belastinggeld. Andrew MacKay zette zijn tweede verblijfplaats in Londen op zijn onkostenrekening (284.000 euro). Zijn vrouw Julie Kirkbride, die ook parlementslid is, gaf hun andere huis als tweede verblijfplaats aan en trok daar een zelfde bedrag voor terug. Bill Wiggin rekende 12.500 euro aan als tussenkomst in een hypotheeklening voor zijn tweede woonst. Blijkt nu dat hij voor die tweede woonst helemaal geen hypotheeklening heeft. (DS 24.05.09).

(8) Volgens het rapport"De Vlaamse dienstverlenende en opdrachthoudende intergemeentelijke verenigingen in cijfers (1987-2002)" [1] van de Vlaamse administratie Binnenlands Bestuur, met een overzicht van de intercommunales, geactualiseerd op 30/06/05, waren er eind 2003 90 intercommunales met zetel in Vlaanderen. Ze zijn actief op het vlak van energie (elektriciteit en/of gas en/of televisiedistributie), waterdistributie, streekontwikkeling (sommige met afvalverwijdering), uitsluitend afvalverwijdering, medico-sociale sector, sport en recreatie en financieringsintercommunales.

(9) Eandis is het dienstverlenend bedrijf dat exploitatietaken uitvoert voor de Vlaamse gemengde distributienetbeheerders voor elektriciteit en aardgas: Gaselwest, Imea, Imewo, Intergem, Iveka, Iverlek en Sibelgas. De aandeelhouders van Eandis cvba zijn die gemengde Vlaamse distributienetbeheerders voor elektriciteit en aardgas. 70 % van de aandelen zijn voor de gemeenten, de overige 30 % zijn voor Electrabel nv. De Raad van Bestuur van Eandis telt 20 leden, waaronder 3 vrouwen, die allen benoemd zijn op voordracht van de distributienetbeheerders. Vinden we daar: Louis Tobback, Jos Ansoms, Bart Martens, Ann Coolsaet,... In 2008 is als vergoeding aan de bestuurders van de vennootschap in totaal een bedrag van 58.260,54 euro uitgekeerd. = gemiddeld 2.913 euro p.p. De loonkost voor de leden van het Managementcomité (10 personen, geen enkele vrouw) van Eandis bedraagt voor 2008 in totaal 3.546.573,63 euro, of 354.600 gemiddeld per persoon = 14 mio BEF p.p.
IMEA (Intercommunale Maatschappij voor Energievoorziening Antwerpen), is actief in zes steden en gemeenten in het Antwerpse. Voor dat grondgebied is IMEA beheerder van de distributienetten voor elektriciteit en aardgas: 18 bestuurders vd gemeenten, 4 privé sector. In het jaarverslag 2007 is er niets te vinden over de vergoedingen voor de raad van bestuur.
De aandeelhouders van Pidpa zijn de provincie Antwerpen, 65 gemeenten en AWW. Een aantal van de gemeenten vertegenwoordigen niet enkel onze drinkwateractiviteiten, maar ook onze rioleringsactiviteiten. Pidpa wordt bestuurd door een 77-koppige Raad van Bestuur. Daarnaast voert een Directiecomité, bestaande uit 11 leden, het dagelijkse bestuur. Geen gegevens in het jaarverslag over vergoedingen aan bestuurders en zaakvoerders.
TMVW is een intercommunale waar 67 gemeenten en steden een beroep op doen voor de productie, de aankoop en het transport van water tot aan de gemeentelijke grenzen. Bovendien werken 43 van deze gemeenten, net als IMWV, samen met TMVW voor de eigenlijke verdeling van het drinkwater tot bij de mensen thuis. Als ik goed geteld heb, kom ik voor 2007 op 57 bestuurders. Geen gegevens over vergoedingen van bestuurders of directie te vinden in het jaarverslag.

(10) De eerste 250 blz. van de 1.118 blz. doorbladerd in het Belgisch Staatsblad van 14 augustus 2008, eerste editie:
Officiële berichten - Rekenhof
Publicatie in uitvoering van artikel 7, § 3, van de bijzondere en de gewone wet van 26 juni 2004 tot uitvoering en aanvulling van de bijzondere en de gewone wet van 2 mei 1995 betreffende de verplichting om een lijst van mandaten, ambten en beroepen, alsmede een vermogensaangifte in te dienen (vierde toepassingsjaar). Definitieve lijst van mandaten, ambten en beroepen uitgeoefend in het jaar 2007 of een gedeelte van dat jaar.
Ik vond er volgende BEZOLDIGDE functies:
- Jozef Ansoms: Wuustwezel (Gemeente), Burgemeester (titelvoerend of wnd.); IGEAN Dienstverlening, Bestuurder; IGEAN Milieu & Veiligheid, Bestuurder; IVEKA, Bestuurder; IVEKA, Lid van het directiecomité; IVEKA, Voorzitter van de raad van bestuur; Intermixt, Voorzitter; EANDIS, Bestuurder; Eandis, Voorzitter auditcomité
- Jan Bertels: Herentals (Stad), OCMW raadslid; Herentals (Stad), Schepen; FOD Sociale Zekerheid Directeur; Algemeen Beheerscomité voor het Sociaal Statuut van de Zelfstandigen (ABC), Vertegenwoordiger van de minister; Algemeen Ziekenhuis AZ Elisabeth, Lid beheerscomité; Commissie Begrotingscontrole RIZIV, Vertegenwoordiger; Rijksdienst voor Sociale Zekerheid Regeringscommissaris
- Francis Bosmans: Wellen (Gemeente), Schepen; Controledienst voor de ziekenfondsen en de landsbonden van ziekenfondsen, Regeringscommissaris; VMW, Bestuurder; Interelectra, Bestuurder; Interelectra, Lid van het directiecomité; Inter-media, Bestuurder; Inter-media, Lid van het directiecomité; LIMTRA, Bestuurder; Politiezone Kanton Borgloon, Lid van de politieraad; Inspecteur-generaal; Politheia nv, Bestuurder
- Rudy Coddens: Gent (Stad), Schepen; IMEWO, Bestuurder; IMEWO, Lid van een regionaal comité; IMEWO Voorzitter van het "Corporate Governance Committee″; IVAGO, Bestuurder; TMVW, Bestuurder; TMVW, Lid van het directiecomité
- Yves Debaere: Provincie West-Vlaanderen, Provincieraadslid; Inter-Regies, Bestuurder; WIV, Bestuurder; WVEM, Bestuurder; Provinciale Autonoom Bedrijf Westtoer, Commissaris; Vlaams Instituut voor de Zee VLIZ VZW, Bestuurder; POM, Bestuurder; Inspecteur-Dierenarts; Sociale Huisvestingsmaatschappij SHM De Vlashaard cvba, Bestuurder; WIV, Vice-voorzitter van het directiecomité
- Jean De Bethune: Provincie West-Vlaanderen, Voorzitter van de Provincieraad; Kortrijk (Stad), Schepen; IMOG, Bestuurder, West-Vlaamse Intercommunale Vliegveld Wevelgem-Bissegem, Bestuurder; Syntra West, Bestuurder; Academie voor de KMO, Zelfstandigen en Vrije Beroepen, Voorzitter; Kortrijk Xpo, Bestuurder; Autonoom Provinciebedrijf Westtour, Bestuurder; Btlar cv, Bestuurder; Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij West-Vlaanderen, Bestuurder; Sociale Huisvestingsmaatschappij SHM Eigen haard is goud waard, Voorzitter.
De volledige lijst in PDF staat hier ... [2]

Aanvulling 14.08.09: de nieuwe lijst met de mandaten uitgeoefend in 2008 staat hier... [3]

(11) Meer over het Deense voorbeeld in het artikel 'Faciliteiten afschaffen is ruim onvoldoende' [4]

(12) Zie het artikel 'België is onbestuurbaar' [5]