Nieuw Pierke - Forum over democratie

Vooreerst (in dit deel 1) een korte geschiedenis van de Belgische politieke grendels. Die stammen niet (voornamelijk) uit 1970, maar zijn vandaag nog springlevend, en groeien met het Vlinderakkoord substantieel. Vlaamse partijen met een meerderheid aan Vlaamse kant in het federaal parlement gaan ook nu weer akkoord met steeds meer Franstalige blokkerings- en vetomechanismen. In deel 2 bespreken we twee voorstellen die alle grendels in Belgisch verband willen afschaffen, en op het tegengestelde: de uitroeping van de Vlaamse onafhankelijkheid.

Ik blijf meer dan ooit geloven in de republikeinse uitdaging, ondanks de hatelijkheden van links en het reactionair geroezemoes van rechts. Voorbij het klassieke Vlaams-nationalisme moet die ons bevrijden van alle oude kwalen en frustraties. Een kwestie van durven en springen.

Gastauteur Jean-Pierre Rondas: "Ik heb op ongepaste wijze het woord bric-à-brac gebruikt. Het geschiedde tijdens het officiële colloquium ter herdenking van veertig jaar Vlaams Parlement, op 9 december jongstleden, en het spijt me niet. Misschien is deze verjaardag de lezer ontgaan, maar in 1971 werd de eerste ‘Cultuurraad voor de Nederlandse cultuurgemeenschap’ geïnstalleerd, met maar liefst 213 leden. Dat was ons eerste Vlaamse parlement, het had niets te zeggen, en dat was ook de bedoeling. Daar ligt het begin van het Belgische federalisme, zegt men dan."

Paul Goossens vergelijkt Angela Merkel met Machiavelli. Behalve De Grauwe zijn volgens hem ‘de meeste Vlaamse economen’ kneusjes met een bedenkelijk verhaal en geloven ze in sprookjes. En zijn ze schuldig aan collusie. Noels is een ‘doorgeschoten heimat-econoom’. Wie er met hem niet mee akkoord gaat dat de ECB volop en onbeperkt overheidsobligaties opkoopt is gek. De economen die aan die aanpak twijfelen hebben een verborgen politieke agenda. De marxist Goossens die probeert andere meningen dan de zijne te kleineren in een zielig en niveauloos scheldpamflet.

De Vlaamse kranten beginnen zich af te vragen ‘of Di Rupo het wel kan’. De vraag is natuurlijk wat hij wil kunnen. Hij doet het momenteel perfect voor zijn Waalse achterban: elke dag gaan er nu 30 miljoen euro transferts van Vlaanderen naar Wallonië.  Hij wil dus de onderhandelingen zo lang mogelijk rekken om die te vrijwaren, tot zijn tegenstrevers door de knieën gaan en met massa's nieuwe belastingen instemmen. Al de rest lijkt hem geen barst te schelen.

Alles wat het Vlinderakkoord aan nieuwe bevoegdheden naar de Gemeenschappen overhevelt, komt in Brussel helemaal niet bij de Gemeenschappen terecht, en zelfs niet bij de Vlaamse- (VGC) en Franstalige (Cocof) Gemeenschapscommissie, maar bij de GGC, de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie. Alle 89 Brusselse verkozenen uit de Brussels Gewest zitten in de Raad van de GGC (= een tweede Brussels parlement) en alle Brusselse ministers en staatssecretarissen zitten in de executieve van de GGC (= een tweede Brusselse regering), en ALLEEN zij. De Vlaamse Gemeenschap in Brussel wordt dus voor alle nieuwe materies afgeschaft, en zo ook de zeggingschap van het Vlaams parlement of de Vlaamse regering hierbij ontnomen. Alle nieuw overgehevelde ‘Gemeenschapsbevoegdheden’ worden dus de facto Gewestmateries. Brussel wordt zo naast een volwaardig Gewest ook een bijna volwaardige Gemeenschap, met het behoud van dure dubbele instellingen.

Het vlinderakkoord respecteert zeer sterk de drie principes die ik eerder beschreef en waaraan elke onderhandeling voor de Franstalige politici moet voldoen. Een: de Franstaligen willen in zoveel mogelijk beleidsgebieden een feitelijk vetorecht behouden en willen daarom geen staatshervorming 'in de diepte'. Twee: de transferts zijn hun verworven recht. Drie: met Frans moet men (bijna) overal bediend geraken. Zo komt er nooit een volwaardige federale staat tot stand en krijgen de regio's geen echte verantwoordelijkheid. Het vlinderakkoord geeft de Franstaligen nog maar eens meer grendels, en kan dus geen evenwichtig akkoord genoemd worden. Waarom beweert de Vlaamse regering dan dat het vlinderakkoord niet in tegenspraak is met het Vlaams regeerakkoord?

Dinsdag 11 oktober kondigt Elio Di Rupo op een persconferentie tegen de middag aan dat er een akkoord is over een zesde staatshervorming. De tekst wordt vrijgegeven. Hoe berichten de kranten de volgende dag over deze volgens Di Rupo 'historische, memorabele en gigantische hervorming'? Hebben ze wel hetzelfde akkoord gelezen?
Een greep uit de kranten van woensdag 12 oktober 2011.

Bart Maddens: Brussel wordt een supergewest. De bevoegdheid van de Vlaamse deelstaat in Brussel wordt afgebouwd. Boven op de reeds bestaande overfinanciering van 550 miljoen euro krijgt het Brussels Gewest nog eens 461 miljoen extra. De geldschieters (grotendeels de Vlamingen) krijgen geen enkele inspraak in het beleid dat met deze middelen zal worden gevoerd. En met de herfinanciering verliezen ze de enige hefboom om die inspraak af te dwingen.

De N-VA mag de realisatie van de zesde staatshervorming op haar conto schrijven. Als ze dat wil, tenminste.

Het vergelijk rond samenvallende verkiezingen is niet zozeer Belgisch, dan wel Vlaams. Nog juister, het is er vooral één tussen twee Vlaamse partijen: de SP.A, die alles uit de kast haalde om de verkiezingen te doen samenvallen, en de CD&V die hemel en aarde bewoog om dat te verhinderen. Alle andere partijen waren ook voorstander van gelijktijdige verkiezingen, maar niet bereid ervoor te sterven.

Mark Grammens schreef recent over de haat die bezit genomen heeft van sommige media bij het demoniseren van de Vlamingen. In het bijzonder wordt hierbij geschoten op Bart De Wever, en bij uitbreiding op de N-VA. Enkele recente artikels bevestigen deze analyse: Belgisch-nationalisten en politiek correcten als Paul Goossens en Bart Brinckman blijven 'valsheid in geschrifte' plegen als het over de N-VA en De Wever gaat. Verder behaalde een ABVV-medewerkster haar master met 'het bewijs' dat de N-VA een populistische partij is. Niet iedereen vindt populisme echter een negatief begrip, sommigen noemen populisme zelfs een zegen.

Er bestaat nog onzekerheid over een deel van de gemaakte afspraken. Maar op basis van datgene dat alle onderhandelende partijen expliciet stellen over die afspraken, moeten nu al waarschuwen: dit wordt voor Vlaanderen een zeer slecht akkoord! Dat lijkt het enig mogelijke besluit.

Na een jaar stilstand kwam er op twee weken tijd plots voldoende in beweging om een hele jaargang columns te vullen. In ieder geval is voor een groot deel tegemoet gekomen aan de Octopusnota en zelfs aan de befaamde vijf resoluties van het Vlaams parlement uit 1999. Men heeft zo lang gehamerd op de ‘grote staatshervorming', men maakte er zo'n mythe van dat men ze nu wel moest doorvoeren. Ondertussen is iedereen zich ervan bewust dat de echte uitdaging nog komt: de besparingen, het sociaal-economische. Dat waar men een jaar niet over kon praten, omdat er absoluut eerst een staatshervorming moest komen.

"Men mag altijd proberen CD&V van de N-VA los te weken, maar dat is zinloos. Zonder de N-VA zijn we voor het bereiken van een tweederdemeerderheid overgeleverd aan het FDF." Wouter Beke, vrijdag 8 juli '11. Het zinloze was gebeurd binnen de veertien dagen na zijn uitspraak, met het tweede had Beke wel degelijk gelijk. Want nadat Beke toezegde aan de onderhandelingstafel te gaan zitten zonder de N-VA, verklaarde Maingain al op 21 juli, bevestigd door MR-voorzitter Charles Michel op de radio, vrijdagmorgen 22 juli: voor de MR/FDF blijft de basis voor onderhandelingen de (volledige) tekst van de nota Di Rupo, die ook op alle punten amendeerbaar blijft. Wouter Beke, ongeveer op hetzelfde ogenblik op Radio 1: CD&V kreeg wat ze gevraagd heeft. Wat heeft ze dan wel gevraagd, terwijl ze niets gekregen heeft? Een verhaal over kazakkendraaiers.